Fred&Wilma - Albanië

Click here to edit subtitle

#67 Albanie is getroffen door een zware aardbeving, 

gevolgd door honderden serieuze naschokken. Lees hier hoe je kunt helpen 

https://www.gevangenenzorgalbanie.nl/hulp-voor-de-naschok/


#66  Brommers houden niet van mij 

Ik heb een hele rits aan fietsen gehad in mijn jongste jaren. M’n eerste die ik me kan herinneren was een rode jongensfiets, dikke buizen en banden met wit erin. M’n vader heeft er een keer een rondje door de buurt op gefietst. Waarom het zo hard moest weet ik echt niet meer, maar net toen hij weer bij ons aankwam ging hij akelig over de kop, enorme schaaf-wonden en heel veel bloed.

De volgende die ik me herinner is toen ik m’n eerste vakantiegeld had verdiend als jongetje bij m’n vader op de bouw. M’n vader moest nog even bij iemand langs die een groene fiets had staan. Hoeveel geld ik had vroeg die man. Voor 6 gulden of zo kreeg ik een nieuwe fiets.

Daarna vond ik fietsen bij de vuilnis, viste ik ze op uit de beek, uit de gracht of haalde ik ze bij de oud ijzer boer. Soms had ik wel 4 fietsen tegelijk die ik dan moest wegdoen en vond ik weer andere.

En zo kwam ik ook aan m’n eerste brommer. Ik mocht hem meenemen van de oudijzer boer want hij deed het toch niet.

Thuis prutste ik er samen met m’n buurjongen aan, gooide er benzine in en het ding liep gewoon. Na een middag rondrijden als helden door de buurt weet ik niet waar het ding is gebleven. Waarschijnlijk aan de buurjongen gegeven.

Maar de eerste meters waren gereden en die bleven hangen. Niet veel later kon ik een Jawa brommer kopen, voor 27 gulden. Met m’n baantjes hier en daar kon ik t allemaal net betalen, maar m’n ouders mochten het natuurlijk niet weten. Ik was net 13 jaar, en ook in die tijd moest je 16 zijn om brommer te rijden.

Dus de brommer heeft een aantal weken om de hoek in de steeg gestaan waar ik hem elk moment dat ik vrij had pakte om te gaan rijden. Dat was leuk tot hij werd gestolen.

Daarna heb ik verschillende Solex-en gehad, sommige gekocht, sommige gekregen. Ik heb ook een Peugeot gehad, die door de politie in beslag is genomen, net als een Solex met gierende remmen. Die mocht ik allemaal bij huis houden, want nee echt, ik zou er niet mee rijden bezwoor ik m’n ouders……


Rond m’n 16everjaardag ging het mis. Ruim daarvoor kocht ik een Magneet brommer, met voet versnelling. Die zou dan voor m’n verjaardag zijn, en opnieuw zou ik er echt niet mee rijden. Natuurlijk deed ik dat wel, en ik reed er overal mee rond.

Ik genoot enorm van het feit dat ik niet hoefde te fietsen, en zoveel sneller overal aankwam. Tegelijkertijd zag m’n bewustzijn allerlei milieu problemen om m’n plezier in het rijden maar te verzieken; Als toch iedereen op een brommer zou gaan rijden, dan zou de wereld toch echt heel smerig worden toch?

Net na m’n verjaardag heb ik de brommer weggegeven aan een vriend omdat m’n geweten het niet meer toestond om de wereld zo te vervuilen. Ook een Zundapp is zo geëindigd.

Daarna gelukkig toch weer snel een andere brommer gevonden, waarop ik toen met Wilma als vriendin veel kilometers heb gemaakt. Wat zijn we samen gevallen, in t weiland, midden in de stad, overal op t fietspad, bizar. En ook deze vervuiler kon zich niet handhaven ten opzichte van mijn geweten.

Daarna nog een brommer van Wilma gekregen. Daarmee ben ik een zomer lang appels wezen plukken in de polder, ondertussen – echt waar - al rijdend m’n ontbijt maken en op eten. Wat een super dingetje. Maar ook deze vervuiler kon niet op tegen m’n bewustzijn dat vond dat de wereld door mijn toedoen ten onder ging.

Het doet er dus toe.

Ik realiseerde me zo mijn grote invloed op mijn omgeving. Dat staat los van het feit dat ik in 2009 kampioen Enduro cross ben geworden in Albanie.

Door mijn toedoen kon de wereld vervuilen en een slechte plek voor de toekomst worden. En door mijn toedoen kon ik dat voorkomen.

Dat was in ieder geval de intentie achter mijn voortdurend wegdoen van vervuilende brommers – mijn gedrag is wel degelijk van invloed.

Zo leerde ik dat het uitmaakt wat ik kies, want het heeft invloed. Keuzes kun je reactief maken, geen brommer rijden, geen plastic tasjes in de supermarkt, geen kinderarbeid – allemaal niks mis mee.

Maar dan kun je dus ook pro-actieve keuzes maken – bio vlees, politiek, bankieren, vriendelijk zijn en op die manier actief bijdragen aan een verandering.


Nu ik toch aan het groot-denken ben, ik zie dat terug in de Bijbel.

Door alle verhalen heen hebben er miljoenen gewone mensen geleefd, en een handjevol mannen en vrouwen die een verschil maakten. Zaten die er nou zo op te wachten om zo’n impact te hebben?

David rolde er ook maar gewoon in, hij hield gewoon van avontuur, maar was nou niet echt zo’n planner. Of Jeremia, die vriendelijk bedankte voor zijn baantje als onheil-aanzegger. Maar nadat ze dan het onvermijdelijke accepteren worden ze bijvoorbeeld ‘als een ijzeren pilaar, en bronzen wanden’ .

Ik denk dat God mijn situatie heeft gebruikt om mij bij Shkbsh te laten komen. En nu ik er dan toch ben, waarom dan niet gaan voor het beste resultaat?


#65 Op reis!

Er was eens een horloge in een ver ver land.

Het had een geweldig leven, het woonde op een plek waar het beste van het horloge naar boven kwam. Je hoefde maar naar het horloge te kijken en je zag hoe mooi het was, glimmend, prachtig en met hele mooie cijfertjes.

Het horloge was vooral heel trots op z'n mooie streep - een zwarte streep die midden, nee, die pre-cies-midden over z'n band liep. Van de ene kant van z'n uurwerk helemaal rond tot precies de andere kant van z'n uurwerk.

En de manier hoe hij z'n dagen doorbracht was ook al zo bijzonder. Vanaf het eerste moment dat hij zich kon herinneren zat hij om een wit, zacht, precies passend kussen zodat het horloge heel goed gezien kon worden, en geen gevaar liep om krasjes te krijgen of zomaar ergens tegenaan te stoten. Het horloge dacht bij zichzelf dat hij zo geboren was, want hij kon zich niks anders herinneren dan dat hij zich zo geweldig voelde met z'n heerlijke kussentje.

dag na dag na dag na dag voelde het horloge zich helemaal pri-ma, en hij was ook helemaal niet verlegen met alle komplimentjes die die kreeg van alle mensen die hem zagen.

Wat mooi, wat zie je er goed uit, wat een mooi klokje, wat een mooie armband, allemaal lieve vriendelijke dingetjes die mensen tegen hem zeiden.

En het horloge dacht dan bij zichzelf - ja, dat klopt.


Maar je gelooft het bijna niet, heel langzaam, beetje bij beetje, was er bij het horloge toch een heeeeel klein beetje onrust gekomen. Onrust, als in ontevreden, of zoals als je een heerlijk chocolaatje eet en dat niet deelt met je zusje of je vriendinnetje.Je geniet wel, maar toch ....

Zo was het ook met het horloge, oh wat kon hij genieten van zichzelf en van alle komplimentjes. Maar iets van binnen, tikte net iets anders dan de wijzertjes van het klokje.

Alsof, alsof er nog iets anders was dat belangrijk was. 

In het begin wist het horloge niet wat hij ermee aan moest, tsja, hoe kun je dat ook weten als je zo prachtig en mooi bent, en alles goed gaat.

Maar na verloop van een tijdje, kreeg het horloge een idee. En nadat hij er wat tijd overheen had laten gaan, wist het horloge wat die onrust was - het horloge kreeg een DOEL.

Ja, eigenlijk wist hij het toen ook zeker, hij was geboren voor dat doel, dat was waarom hij er was, en wat hij moest gaan doen! 

Het horloge wist dat zijn grootste plezier zou zijn, als hij iemand anders een plezier zou doen. Het plezier om samen gezien te worden, iemand anders met het horloge, het horloge met iemand anders. Ja, nu wist hij het zeker, hij wilde zijn prachtige, zachte veilige kussentje ruilen voor de arm van iemand anders, en dáár dan stralen en mooi zijn.

Misschien wilden mensen dan ook wel van het horloge weten wat de tijd precies was, hoe laat het was bijvoorbeeld.

Het horloge werd er warm van, hij ging nóg mooier stralen bij deze gedachtes.

En op een dag was het zover. Het horloge wist bij wie hij zou willen gaan horen,bij wie hij aan de arm z'n leven verder zou willen delen. 

Maar hoe moest het horloge in dat verre land nou op de plek komen waar hij verder wilde stralen, samen met degene die hem had gekozen?

Een lastige vraag, en het horloge was er een tijdje stil van. Alleen z'n secondewijzer tikte stug door, tik tik tik, weer een tijdje voorbij, tik tak tik tak, hoe moet dat nou hoe moet dat nou, tikketakke tikketakke laat het nou niet te lang duren.

Allerlei gedachten gingen door z'n klokje, tot het horloge opeens de oplossing wist.

Hij ging op reis!


#64 De koninklijke weg

Gisteren met Wilma met de motor de bergen in geweest, naar Zall Bastar. Direct uit Tirana al begint de Rruga e Arberi. 

Een wegenbouw project dat al jaren lang door suddert, maar daarom nog steeds wel door de allermooiste bergen en bergpassen die je je kunt voorstellen. Voor de aanwonende dorpjes en bewoners een zegen als die akelige weg eindelijk wordt afgemaakt want nu is het een zand en rots weg vol gaten en kuilen, modder in de winter, verblindend stuivend in de droge zomer. 

Maar al kuilen ontwijkend met de motor overvalt je het besef - dit is inderdaad een koninklijke weg! Wat een majestueuze bergen, wat een vorstelijke natuurpracht, wat een koninklijk uitzicht  boven op de bergpas. Rruga e Arberi is vernoemd naar een voormalige Albanese koning, maar ik denk dat het 'Koninklijke' toch echt wordt geleverd door de omgeving waardoor deze prachtige weg zich heen beweegt. 

Als je alvast een voorproefje wilt van deze geweldige weg, is een bezoek aan het restaurant Skala e Tujanit een aanrader. Slechts op 5 km afstand van Tirana, en in een omgeving die je zal overvallen met zijn pracht. En ook t eten is uitstekend.


#63 Als je de weg niet weet

Deze week is er een hulpgoederen transport aangekomen voor het werk van Wilma en mijzelf. Matrassen, dekens, lakens, stapelbedden en kleren. Het moet alleen verplaatst naar een andere opslag, want de loods waar het lag moet leeg voor een volgend transport. In de loop van de jaren hebben we goede relaties opgebouwd met veel partners, en Alo Mik wil zijn magazijn wel geven om onze spullen op te slaan.

De chauffeur die de hulpgoederen weg moet vervoeren is een goede bekende, en hij krijgt zijn instructies waar hij moet zijn.

Helaas voor ons, luistert hij gewoon NIET. En dat wordt deze middag ook niet beter. 

Het is inmiddels zo laat dat ik al naar huis ben gegaan.

Als hij me voor de eerste keer belt is hij allereerst véél te laat, en als tweede, helemaal verkeerd gereden.

Ik leg hem uit waar hij wel de goede afslag moet nemen, en dan de weg nog zo'n 7 kilometer recht toe recht aan moet volgen.

Vervolgens belt hij me dat hij bij de afslag is, en dat hij niks ziet waar hij moet wezen. 

Nee zeg ik, dat kan kloppen, hij moet nog 7 kilometer alleen maar rechtdoor de weg volgen.

Hij belt eerlijk waar nog 4 keer, zonder meer dan 1 kilometer te rijden, om te zeggen dat hij nog steeds niets ziet waar hij moet wezen. Wie is hier nou gek, denk ik serieus.

Na nog een paar belletjes, heeft die man dan geen schaamte dat hij om de honderd meter een buitenlander moet bellen om de weg te vragen, zeg ik dat ik niet meer met hem wil spreken, en dat hij eerst maar eens een paar kilometer verder moet rijden.

Het duurt even en dan belt hij - opnieuw - dat hij zowaar is aangekomen, maar dat de poort dicht is. 

Heb je al getoeterd, vraag ik? Getoeterd egt de chauffeur, nee dat nog niet. Doe maar eens, raad ik hem aan, weet jij veel wat er kan gebeuren!

En warempel, op zijn getoeter komt iemand aanlopen die de poort opent. Wat een crime toch, als je als Albanees de weg niet weet.


#62 Kerst cadeau slaat in als een bom 

http://veluweland.nl/deel-je-nieuws-artikel/kerst-cadeau-slaat-als-een-bomgevangenis-kapelaan-albanië-van-zijn-bed


#61 Verward 

Vanavond ben ik weggelopen, had het helemaal gehad met 'm'n vriend', een verwarde geest die elke avond na de kerk dwingend bepaalt dat we koffie gaan drinken. 't Liefst wil hij dan naar een bar een eind verderop op de 7e verdieping van een groot gebouw, waar je gratis in 't voetbalstadium kunt kijken. Zo'n beetje eens per maand ga ik met hem mee. Dan bedenk ik me dat ik ws de enige ben met wie hij z'n koffie heeft. Maar gelukkig wordt ik er niet van.

Na 5 minuten onbegrijpelijke communicatie waarbij hij van mijn motor naar de politiek in Nederland ging tot aan zijn zoon die wel goed kon leren, of toch niet, zat ik er alweer doorheen. Hij begon: ikhebeenneefinItalië - zo spreekt hij namelijk. Maar goed hij had een neef in Italië, zonder werk, helemaal zonder werk en  in Vlora was een ander en moest hij op straat in Italie en nou hij zag het niet zitten. 

Ik vroeg hem over welke neef het nou ging. Toen bleken er opeens 3 neven te zijn, die hadden ook nog weer zonen, maar goed, die 2 neven in Griekenland...... Beter dan hem aan te vliegen en te kelen midden in een bar net naast de kerk, ben ik maar gegaan. Is hij nou helemaal van 't padje.


Het gebeurt me wel vaker, verwarde geesten die me claimen als hun vriend en vervolgens moet ik precies doen wat zij willen dat ik ga doen.

Albanezen houden niet van confronteren, dus mensen die verward zijn, verminderd leerbaar, en anderszins wat verder af staan van het grote begrijpen, draaien hun rondjes mee in de samenleving. Niemand spreekt ze aan of corrigeert ze, ze zoeken het maar uit. Zo hoeft niemand een vervelende boodschap af te geven. De 2 verwarde vrienden die ik hier noem zijn getrouwd en hebben kinderen. Wat een belasting voor die gezinnen.

Mijn makke is dat ik vind dat iedereen die aandacht vraagt antwoord verdient, wordt ik beloond met hun vriendschap. Bof ik.


Even daarvoor was ik weer in recordtijd op de hoogte gebracht door een andere verwarde vriend. Hij is CEO Founder Senior Agent van een zelf opgerichte organisatie die de Franse cultuur, -politiek, -taal en -bussiness  in Albanie vertegenwoordigd. En hij is gecertificeerd agent voor elektrische liften, zonnepanelen en verzekeringen. 

Als hij met iemand spreekt krijgt die de gebruikelijke drieluik, 1) een riedel met een onweerstaanbare zakelijke aanbieding, 2) ongevraagd advies hoe hij denkt dat jouw bedrijf veel beter kan functioneren, en vervolgens 3) tot in detail de rampspoed die hem en zijn gezin on-be-grij-pe-lijk-er-wijs overkomt. Ik denk vaak dat ik de enige ben die het hele verhaal afluistert. 

Wat moet je nou met een vent die denkt dat hij alles kan en iedereen vertelt hoe het moet, en geen eten voor zijn kinderen kan kopen. 

Ik raak er echt zelf verward van.


#60 Diefstal krijgt ons er niet onder

http://www.geef.nl/actie/diefstal-krijgt-ons-er-niet-onder#.VSvG7c4x_gI


# 59 http://www.veluweland.nl/lokaal/elburger_voedselbank_helpt_bij_overstroming_albanie_3467614.html#.VNYxACnvPgJ


# 58 Met een mond vol tanden in een Turks hotel

Een alleraardigst Engels vrouwtje staat achter me te wachten op de koffie, en we raken aan de praat. Haar zoon blijkt in Rotterdam te studeren en ze spreekt de Nederlandse woorden verrassend correct uit. Ik geef haar daarvoor een compliment en ze fleurt daar merkbaar van op. O dear, zegt ze, that's a wonderful beginning of my day.
Aansluitend vraagt ze wat ik hier doe, zo ver van huis. 
Ik leg uit dat ik een christelijke conferentie bezoek. Nou zegt ze, dan hebben jullie in Turkije wel een bijzondere plek uitgezocht. Ja nou nee, we komen van over de hele wereld. O, dat dacht ze al, de engelse mevrouw heeft zulke alleraardigste vrienden in West Afrika, zijn er ook mensen daar vandaan? 
Ergens laat ik het woord mission vallen.
Mevrouw haar gezicht betrekt als ze vraagt - houdt dat ook in dat jullie willen dat mensen gelovig moeten worden? I so do not like that part of mission.....
Lafaard die ik ben om een vriendelijk oud engels mevrouwtje teleur te stellen, murmel ik iets als ja maar we doen ook andere dingen. En zo. 
Het alleraardigst oud engelse vrouwtje knikt tevreden en loopt weg en ik blijf in verwarring achter. That felt weard...

 

#57 - Zo makkelijk is 't allemaal niet.... 

't Is Wilma haar beurt om een nieuwsbrief te schrijven. Leuk toch, nog een keer ophalen wat er allemaal is gebeurd de laatste tijd. Nou, zo gemakkelijk is dat echt niet.

Het schrijven is altijd een proces dat een bepaalde tijd nodig heeft. Niks mis mee, dat kan. En als het resultaat dan weer een leuke brief is, dan is het de moeite waard om er goed de tijd voor te nemen. Maar dan kom het.

Wil je me even helpen, zegt ze zonder enig historisch gevoel voor eerdere tragedies....


Het valt nog mee om de puntjes op de i te zetten. Een vraagje hierom, wat lichte paniek daarom, dat vangen we samen nog in alle redelijkheid op. 

De stress begint als de brief klaar-is-om-te-verzenden..... Een kwestie van PDF maken, ontvangers zijn al netjes in een groep geordend en versturen. Heerlijk, voldoening van je werk om iedereen op de hoogte te brengen van wat je allemaal hebt mogen doen. NIET.

We ontkomen niet aan t fait acompli, Trotski baseerde er veel van zijn plots op, Shakespeare manipuleert er zijn personages mee en Calvijn predikte bevrijding van Het Lot maar de onlusten die ontstonden waar hij predikte waren daarentegen weer onafwendbaar - het GeDonder komt.

De brief wordt samen bekeken, opmerkingen worden besproken en aangepast, en de Pdf wordt aangemaakt. Klaar. Een gevoel van onheil hangt in de kamer, maar is nog niet tastbaar. 

De volgende dag (..) worden opnieuw kleine aanpassingen doorgevoerd, de stress ligt grommend naast de bank. Z'n tanden blijvend ontbloot gromt 't dat wie nu nog een verandering durft door te voeren te maken krijgt met zijn geweld. 'Zijn' - stress wordt vaak mannelijk aangeduid maar in mijn beleving hebben de vrouwen een stevig aandeel in de vorming daarvan. Maar dat terzijde.

Er moet worden veranderd. Het gesprek komt op de Technische Afhandeling, slagveld van zoveel verspilde, verloren liefde en partnerschap, bloedige boksring van welles nietes en oerverschil van wereldperceptie. 

Elke zin, suggestie en opdracht gaat vanaf hier FOUT. Klikken wordt dubbelklikken, een venster ontvouwt op totaal andere manier dan alle andere keren bij mijzelf, terug naar het vorige venster leidt tot weer nieuwe velden, en niets maar dan ook niets loopt als gepland. Het techno-stress monster heeft z'n tanden in ons allebei, en in blind onvermogen hebben we opnieuw allianties gevormd tegen elkaar. Alles lijkt beter dan gezamenlijk tegen het techno monster op te trekken. Drie uur  nadat de lijst met geadresseerden in de mail is ingevoegd grijnst het ondier ons nog tegemoet. Gehavend van de strijd en uitgeput vanwege alle geheime trucjes die we van elkaar en tegen elkaar kennen, zitten we als verslagen voor het beeldscherm. 

Ik geef het op, en zeg haar dat ze maar zelf moet uitzoeken als ze toch niks van me wil aannemen.

2 Minuten later komt Wilma neuriënd de trap af; 'zo - verzonden' zegt ze. En de dag lacht ons tegemoet.


#56 - Nee, 't is niet waar!!

Eergisteren heb ik de wagen laten ophalen om naar de keuring te gaan. Dat is een bewuste keus, echt niet omdat ik te goed ben om in de rij te staan wachten. Maar het kost je een dag om op het keuringsterrein te komen, en daarna moet je je door een rij norse mannen wurmen die allemaal heel erg graag liever ergens anders zouden willen zijn, en dan is de keuring appeltje-eitje.

Op het moment heb ik echt andere dingend te doen, als organiseren van ons winter project voor 200 gezinnen, Angel Tree programma voor 150 kinderen, de Kerst afsluiting met onze staf die maar niet wil passen in al onze schema's en aanvragen voor financiering voor volgend jaar. Dus.

De auto wordt netjes opgehaald bij de gevangenis, nadat ik Berti, de man die de auto kwam halen eerst al helemaal had vergeten.

We hadden nl 2 Kerst vieringen in de vrouwen gevangenis gepland, en een boel spullen bij ons. Stoer ging ik voor de gevangenispoort staan toeteren dat ze me erin zouden laten. En warempel, ze lieten me naar binnen.

Op dat moment was ik dus de rest van de planning met Berti, de onderhoudsman, vergeten. Gelukkig werd ik na uitladen van de spullen voor de Kerstviering weer met de auto naar buiten gestuurd, waar Berti me licht ongerust opwachtte. Ik had 'm toch niet vergeten? Welneee.....

De auto word dus meegenomen, en later teruggebracht.

Bij het naar huis rijden met Wilma schrik ik. Wat hebben ze nou dan gedaan! De wagen die ik heb meegegeven heeft van de week de 500.000 km gepasseerd. Een heuglijk feit, dat ik heel goed weet. Ik heb mezelf nog op de kop gegeven dat ik niet goed heb opgelet en een foto heb gemaakt van Het Feit. 500.000 km, da's echt niet weinig! En nu?? 297.000 en nog een beetje. Hoe kan dat? 

Ik druk op deze en gene knop, maar niks veranderd. Ik vraag het aan Wilma die naast me zit. Die snapt het niet. Ik bel de garagehouder - die snapt er helemaal niks van, en begint te vragen waar Berti zijn monteur allemaal geweest is.

Nee nee, wring ik me tussen zijn gemopper tegen zijn monteur, het geeft niet waar hij is geweest, ik ben 200.000 km kwijt. Wat? Ja precies.

De garagehouder begint zich te verdedigen wat hij allemaal niet heeft gedaan, om maar aan te geven dat hij er niet aan heeft gezeten. Echt niet, zo werk ik niet. Dat kan best, maar ik mis ruim 200.000 kilometer, van de ene op de andere dag.

Verward blijft hij achter en verward rijd ik verder. En begin een ander debat met Wilma over de lampen van de Citroen en de lampen van de Volvo die wel of niet automatisch uitgaan. Nadat ik uiterst kundig (want ik ben een man, en Wilma niet) heb uitgelegd hoe het bij de een en bij de andere auto werkt, ontspint het 'gevecht' zich naar de vraag wie de Citroen mag gebruiken en wie de Volvo mag gebruiken. Wilma natuurlijk is het antwoord op beide vragen, en ik vecht een hopeloos gevecht. 

Opeens veert Wilma omhoog, en zegt - Fred, welke auto is dit? De Citroen toch?

Oh jaaahhh, natuurlijk. De Volvo, die we voor de voedselbank hebben gekregen heeft de memorabele kilometerstand van 500.000 km. Die heb ik voor de keuring meegegeven. En die is in gebruik voor de voedselbank, en Wilma en ik rijden met de andere wagen terug.

't Is niet waar. Daar zijn de ontbrekende kilometers gebleven.

Ik bel de garagehouder, en probeer uit te leggen wat het probleem was, waarom het eigenlijk een probleem was, en wat de oplossing is. Hij blijft even verward achter, licht opgelucht dat het zijn fout in ieder geval niet was.

We zijn een beetje druk deze dagen. Dat zal 't zijn.


#55 - Wat hoor ik nou

'He, hou 's op' hoor ik roepen. 't Is 3 uur in de nacht, en Wilma staat buiten te roepen. Tegen de bergen.

Wat is er aan de hand?

Op de berghelling een eindje van ons vandaan zit een hond, een vervelende hond, achter elkaar te blaffen. Hij doet dat al tijden en kan dat zo te horen nog wel uren volhouden ook.

10 seconden is het stil, dan begint hij weer te blaffen, nu extra alert want blijkbaar heeft hij nu publiek.

Hou toch eens op, roept Wilma nog een keer. 't Klinkt helder, overtuigend, belachelijk. Weer slechts 10 seconden stilte.

Ik was een uurtje geleden ook al buiten geweest, met katapult en al, maar de vermaledijde hond is te ver weg om te raken of om af te schrikken. Op een of andere manier klinkt het in onze slaapkamer nog helderder dan buiten of ergens anders in huis. Hebben wij weer. Eerst ben ik uit bed geweest, nu Wilma.

Als ze 3 minuten later in bed stapt mompelt ze boos iets over die hond, morgen en dood .....

Nog weer 3 minuten later slapen we weer, allebei. Lekker.

Geen hond die ons meer wakker maakt.


#54 - Daar word ik nou blij van 

Ik stuurde een email rond met de vraag of mensen ons (financieel) helpen om een oude man tot aan zijn pensioen over 2 jaar te helpen. Begin van dit jaar is hij vrij gekomen uit de gevangenis, en in het kort
Dat had ik beloofd aan mijn 2 collega's die hun zorgen om deze man met mij hadden gedeeld. Of wij hem niet 2 jaar een soort pre-pensioen konden geven, tot z'n 65e.
Mijn reactie was dat er zoveel oudere mensen zijn die hulp nodig hebben. Wat konden zij bedenken waardoor dit verhaal anders zou worden en impact zou krijgen voor deze oude man. Hun reactie was super - 1 van hen is zelf ook voorganger en hij neemt met zijn kerk de kosten voor de medicijnen van de man voor hun rekening.
De andere collega zou zorgen dat er een kerk dichtbij zich om de man ging bekommeren, maar, dan moest beloven dat ik voor het geld zou zorgen. Na 2 dagen kwam hij vertellen dat de kerk akkoord was en de oude man zou bezoeken en ophalen voor de zondagsdiensten. Of ik al geld had gevonden.

 

Dus stuurde ik een mail rond met de vraag of mensen ons willen helpen deze oude man te helpen.
Binnen een dag had ik 2 reacties die de hulp voor bijna een jaar garandeert!!! En de argumentatie was dat ze zich op enige manier niet zozeer door mijn email als wel al daarvoor door onze Lieve Heer Zelf aangesproken voelden om te gaan helpen. Mijn mail was alleen op het juiste moment gekomen, want ze zaten min of meer al klaar.
Een oude ex-crimineel, die zo vanuit het hart wordt geholpen. Allereerst door mijn 2 collega's die zich hard maakten om de man te helpen, daarnaast de 2 Albanese kerken die bereid zijn om hun deel bij te dragen, en dan de personen uit Nederland die geven omdat ze wisten dat dat goed was.
Daar wordt ik nou blij van!


#53 - Onze dierenarts

Sinds een aantal maanden hebben we een hond. Ik hou niet van honden.

Tijdens een regenperiode in het voorjaar zagen we een zielig hoopje beest in het weiland naast ons, Er zat weinig beweging in, en het zag er naar uit dat de hond, want dat was 't, daar ter plekke dood zou gaan.

Dus hebben we hem eten gegeven, beetje bij beetje, want hij was heel-erg-schuw. Schuw is 'ie nog steeds, en eerlijk waar, ik heb 't hem niet geleerd, maar hij komt nog steeds op zijn buik naar me toe als ik hem roep. Dan komt 'ie aan tijgeren. Erg grappig om te zien.

Afgelopen zomer heeft 'ie jonkies gehad, dus 't bleek een vrouwtje. De buren adviseerden om een van de puppies te houden en dan de oude hond te dumpen - wie wil er nou een vrouwtje. Dat leek ons niet aardig. 

De puppies hebben een onderkomen gevonden, en de oude hond is nog bij ons.

Maar ik word een beetje  vrolijk elke keer als ik naar de dierenarts ga. Zij moet trouwens ook elke keer lachen. Dus het is elke keer gezellig.

Ik hou nog steeds niet van honden, behalve dan een beetje van onze hond. 

Maar de dierenarts mevrouw houdt ook niet echt van honden. Haar eerste vraag toen ik bij haar kwam voor advies over onze hond en zijn puppies was: moet 'ie dood of wil je 'm houden. Geen punt voor mevrouw. 

Ook toen ik kwam vragen voor de puppies, wormenkuur, anti-vlooien druppels en zo. Maar zei ik erbij, 't zijn straathonden, dus 't moet niet wat kosten. Waarop de dierenarts mevrouw weer vroeg of ik ze wilde houden of dat ze dood moesten. Nee, we wilden ze niet dood.  Okay, ook geen punt.

We moesten wel lachen toen ik zei dat ze in Nederland al bijna in 't gevang belandt als ze vraag daar zo zou stellen. Daar zijn we in Nederland een beetje gevoelig in. Maar van mij mag ze, het hoort hier bij de cultuur. En samen moeten we er weer om lachen.

Afgelopen week was ik er, om te zorgen dat onze hond niet loops kan worden. Een spuitje, kunnen we zelf geven, en kost weinig. Ze wees  op een plaatje van een Husky hond, en zei - als je nou die straathond weg doet, krijg je van mij een Husky pup. Ze heeft namelijk een klant met een zwangere Husky, en die betaalt voor haar diensten met een pup. Die mocht ik dan hebben.

Nee hoor, we houden de oude hond. Hij is er nog steeds, vanmorgen kwam hij weer blij kwispelend aan tijgeren. Ik hou niet van honden. Behalve van deze dan. 



#52 - Vakantie in eigen land (Albanie)

Onze dochter en haar zoon kwamen naar Albanie, lekker vakantie vieren samen! We hadden een tas vol goeie ideeën, hoewel in de emailtjes vanuit Nederland steeds minder enthousiastme klonk voor die leuke plannetjes - ja ja,  prima hoor, als we maar lekker rustig vakantie kunnen houden.

De reden van dat afgenomen avonturisme werd direct bij aankomst verklaard via een creatieve video - Ze is zwanger en bijpassend ziek zwak en misselijk. Gelukkig werd dat per dag beter, dus we hebben genoten van de binnenlandse cultuur, een 4 uur durende ontdekkingsreis door een canyon en het zee strand.

Na 7 dagen kwamen we uitgerust en opgewekt weer thuis. Lekker!


Bij thuiskomst zagen we gelijk dat de tv gestolen was. En de computers, en de versterker, en de gitaar, oh en och, wat al niet meer. Dat was schrikken.

Gelukkig was het een 'schone kraak' - snel de spullen gepakt en snel weer weg. Geen onzinnige rotzooi of vernielingen, dat was wel weer prettig. 

De politie bleef de hele nacht en wekte niet echt de indruk dat de oplossing nabij zou zijn. Dat werd nog weer versterkt door het telefoontje van de hoofd inspecteur de 2e dag - ja, jullie zaak heeft niet zoveel urgentie toch, en bovendien ben ik nu op vakantie....

Daarna was het toch snel gedaan met onze rust, van alles regelen voor nieuwe papieren, andere ramen, extra verlichting ophangen, een tijdelijke computer regelen en wat al niet meer. Lekker terug in eigen land.


#51 - Discriminatie

Ik zit bijna een hele middag op een kantoortje, documenten klaarmaken voor m'n motor. Af en toe gaan we het kantoor uit, spreken met een of andere beambte, en dan weer terug. Op kantoor zitten zo'n 6, 7 mannen en vrouwen die meest van de tijd achter hun computer spelletjes spelen tot ze weer iets te doen krijgen. 

Wachten is niet mijn favoriete bezigheid, dus ik probeer een gesprek te beginnen. Dat valt weer wel onder m'n favoriete bezigheden. Het gaat vrij gemakkelijk, want het is de dag na de WK overwinning van Nederland op Mexico. Ik vraag waarom ze hun kantoor nog niet oranje hebben gemaakt. We zijn toch allemaal voor Nederland toch zeker?

Dat blijkt NIET het geval. Een man is voor Duitsland, altijd al geweest en Hitler was ook niet zo'n slechte vent

En dat allemaal in 1 zin.

Ik schrik wat van de toevoeging over Hitler en vraag hoe hij daar zo bij komt. De man begint een heel verhaal over Hitler, arisch ras en dat Albanezen ook een heel zuiver ras zijn. Niemand moet iets hebben van negers. Tot mijn schrik valt iedereen de goede man af wat betreft Hitler, maar iedereen (!!!) is het met hem eens dat je negers beter buiten de deur kunt houden. Nee toch! Wat ik ook inbreng, de stemming over getinte medemensen blijft hetzelfde. Je moet er toch niet aan denken dat een van je kinderen...... en dan een halfbloedje als kleinkind.

Als ik inbreng dat mijn vrouw wel eens hardop heeft gedroomd van een gekleurde, goeie partner voor een van onze kinderen en mooie kindjes komt mijn contact persoon letterlijk naast me zitten, kijkt me indringend aan en vraagt - dat meen je toch niet serieus over die gekleurde kleinkinderen, wel?

Ik vertel haar dat ik net zo uiterst verbaasd ben dat zij deze vraag serieus aan me stelt!! Ongelooflijk.

Ze snapt mijn kritiek, en laat het erbij, maar ik ben nog steeds ontzet. Hoe kun je nu een volledige bevolkingsgroep afschrijven omdat je de kleur niet aanstaat. Waarschijnlijk is het vanwege kenmerkend gedrag van een deel van de groep - zigeuners, Roma's, wat maakt dat ze zo catechorisch tegen zijn.

Mijn voorbeeld dat zij lijden omdat heel Europa een hekel aan ze heeft vanwege een kleine groep criminelen, en dat ze nu datzelfde principe op een andere bevolkingsgroep toepassen is volstrekt uit zijn verband. Zij, witte Albanezen, zijn op geen enkele manier vergelijkbaar met gekleurde mensen.

Ik hou er toch een sterk 'Bah-gevoel'  aan over, ook al zijn m'n documenten aan het eind van de discussie geregeld.


#50 - Gaat het ooit goed komen ..?!

Gisteren lazen Wilma en ik het nieuws, we kwamen er niet goed uit in het Albanees. Er was sprake van slachtoffers, twee broers uit 1 gezin, een jongen van 12 en het ging over een afrekening - bloedwraak. Maar we konden niet goed uitmaken wie nu precies de slachtoffers waren.

Op kantoor vertelden mijn collega's het nieuws - hetzelfde nieuws als wij al hadden gelezen: Een jongen van 27 jaar voor de deur van zijn huis dood geschoten, als vergelding voor wat zijn broer een aantal jaren geleden heeft gedaan. 

En wij hadden contact met deze familie, de familie Zizi.


3 Jaar geleden heeft een zoon uit dit gezin een jongetje van 12 verkracht en vermoord. Hij is als psychiatrisch patient ontoerekeningsvatbaar verklaard, maar zit wel in de gevangenis. Een soort van TBS, zonder verpleging en met de mogelijkheid om iemand levenslang ongeschikt voor de maatschappij te verklaren en dus levenslang opgesloten te laten zitten.

De ouders en familie van het jongetje hebben bloedwraak afgeroepen, waarop de familie van de dader onder terreur dreiging van moord kwam te liggen. Jarenlang konden de mannelijke familieleden niet naar buiten, niet naar bruiloften, begrafenissen, verjaardagen, enz. Maar ook naar school gaan, of naar de dokter, of gaan werken - allemaal onmogelijk.


Mijn vriend, directeur van een bloedwraak organisatie had mij gevraagd of wij de familie Zizi niet konden helpen omdat ze erg te lijden hadden van de bloedwraak situatie. We konden ze inderdaad extra eten geven. Maar toen bleek dat deze familie ook zo haar problemen kende.

Onze jobcoach is samen met onze maatschappelijk werker naar het gezin ZiZi gegaan en had voorgesteld dat hij voor de volwassen vrouwen zou proberen werk te vinden. Op die manier zou de familie zelfstandig worden en niet langer afhankelijk zijn van steun van derden.

Dat vond de familie geen goed plan, hun reactie kwam neer op: zet de voedselhulp maar in de gang, en wanneer komen jullie weer. 

In de tussentijd hoorden we dat ze onze collega van de bloedwraak organisatie voor de rechter daagden want die moest meer hulp geven. Dat was hun en onze plicht immers. Op dat moment hebben we gezegd dat wij niet langer zouden helpen, totdat zij zouden stoppen met de rechtszaak en mee wilden werken met ons aanbod voor het vinden van betaald werk. 


Nu, nog geen 10 dagen later, is een andere zoon van 27 dood geschoten. Zes kogels in zijn lijf.


Een vriend van ons was aangeslagen door dit negatieve nieuws en stelde voor dat we hulp aan de familie zouden geven, geld of voeding of iets dergelijks.

Ik heb gezegd dat ik dat geen goed idee vind. Als hij de familie echt wil helpen, moet hij volgende week bij ze aan tafel gaan zitten. Luisteren, praten. En dat zo een aantal weken opnieuw, maanden misschien.

Gezond verstand inspreken in deze familie, dat ze hun leven moeten oppakken. Uitzoeken hoe het verder moet, met 1 zoon in de gevangenis, een zoon dood, en de andere familie leden getraumatiseerd. Maar er moet een nieuwe start worden gemaakt. Anders bestaat de kans zomaar dat zij weer bloedwraak uitroepen over de andere familie en blijft het moorden doorgaan.


Wat een problematiek, wat moet daar nu van komen?! 


#49 - En Brem


Om me heen bergen en valleien, vol-groene struiken, 

olijfbomen staan onverstoord grillig prachtig 

zandplaten drijven, rotswanden klimmen zo ver ik zie

omhoog omlaag m'n longen vullen van onuitgesproken woorden

heel veel kleuren groen, diep, hel, licht, levend

met zonnebril - kan dat? - nog groener, dieper, heller, lichter, levendiger

en brem


van Boven aangebracht, geel gouden toutch van 

de Schepper, stralend boven het weldadig groen

zo mooi, nog kun je 'zien dat het goed was'

op de hellingen omhoog en omlaag boven struiken en bomen

mmhmm, en BREM


#48 - De plank flink mis.

Zo af en toe zit ik er helemaal naast met m'n albanees.

Afgelopen week gingen we na een lange dag seminar nog even wat drinken met een paar collega's. Ik vroeg om een raki en water met borsten......

M'n collega's raadden me sterk aan het water met bubbels te proberen :-(


#47 - Communicatie bij ons op 't dorp

Na een wandeling in de bergen rondom ons dorp loop ik langs een stapel brandhout, en vraag aan iemand die er vlak bij aan het werk is of hij weet van wie dat hout is, en of het te koop is.

Jazeker, van de buren zegt de man, ik ga wel even vragen of ze kunnen komen. Vervolgens hoor ik dit gesprek tussen de man en de buurvrouw:

Man - zeg is dat hout van jullie?

Vrouw - welk hout

Man - dat hout dat daar ligt !

Vrouw - dat hout dat daar ligt ?

Man - ja

Vrouw - wat is daar mee?

Man - van wie is dat hout

Vrouw - dat hout dat daar ligt?

Man - ja

Vrouw - volgens mij weet m'n man daar meer van

Man - zou je hem willen roepen?

Vrouw - waarvoor

Man - die buitenlander wil dat hout kopen

Vrouw - (ECHT WAAR!!!!) Welk hout ..........

Gelukkig komt op dat moment haar man naar buiten en wordt de koop alsnog vrij snel gesloten.


#46 - 50 unieke observaties van Albanie.

Erg leuke beschrijving van hoe veel dingen anders zijn hier in Albanie.. In het Engels.

http://jilljustine13.wordpress.com/2013/08/01/50-unique-observations-about-albania/


#45 - Stukje in de digitale Veluweland krant

http://www.veluweland.nl/lokaal/elburger_zoekt_onderdak_voor_albaneze_gevangenen_2587932.html


#44 - Landgenoten onder elkaar

Na 3 maanden wachten op buurman dat hij eindelijk de documenten klaar heeft voor een stukje land achter ons huis, is het dan bijna zover. Eigenlijk ging het maar om de handtekening van zijn oude moeder. Toen we de vorige keer samen bij de notaris waren ontbrak haar handtekening, en omdat ze oud en ziek is zou de secretaresse van de notaris de volgende dag met de buurman meegaan om de handtekening persoonlijk op te halen. Dat was dus 3 maanden geleden.

De domkop liet de afspraak voorbij gaan, en 3 maanden en 13 afspraken verder is alles nog steeds niet geregeld. En ondertussen is de notaris de documenten kwijt. Percies, documenten die zij volgens de wet 7 jaar na dato nog tevoorschijn zou moeten kunnen toveren.

Buurman komt bij mij klagen dat de notaris zo'n akelig mens is. Hij klaagt daar uitgebreid over, zo uitgebreid dat ik de notaris ook wel weer gelijk geef. Die had namelijk tegen mij geklaagd dat buurman zo'n domme lastige dorpeling is. In Albanie gebruiken ze een ander woord voor dorpeling en geloof me, dat klinkt heel wat negatiever dan het Nederlandse woord.

Wat kan ik anders dan bemiddelen?

De volgende dag gaan we samen naar de notaris. Mevrouw de notaris.

We komen binnen, en wachten. In eerste instantie worden we vorstelijk genegeerd. Albanezen kunnen dat, temidden van heel veel mensen met niemand contact maken, en onze notaris kan dat ook.

Na verloop van tijd begint ze tegen de buurman te praten, heel snel en heel duidelijk met autoriteit. Buurman heeft er niets tegenin te brengen, boer als dat hij maar is. Maar hij blijft uiterst kalm, dat vind ik echt heel sterk van hem.

Hoe onze notaris hem ook piepelt, koeieneert, niet uit laat spreken en duidelijk maakt dat de-enige-reden dat ze nog met hem spreekt haar vriendschap met mij is, hij pareert alles dood kalm. Hoe ze het ook probeert, hij wordt niet boos, terwijl dat is wat ze probeert. Dan kan ze hem terecht - en de deur wijzen, en heeft niemand het meer over de documenten die zij kwijt is.

Ondertussen is er een vriendin van onze notaris die zich volstrekt onterecht maar met evenveel passie in de discussie mengt, en haar aandeel in buurman pissig maken levert. Dat is foute boel, want nadat ik probeer de partijen te scheiden en vraag naar een mogelijke oplossing, blijkt opeens de vriendin de missing link te zijn.

Maar die heeft net buurman zitten afkatten, dus die is duidelijk niet van plan hem dan nu ook nog eens te helpen met nieuwe documenten. Zij werkt namelijk - op het kadaster, net waar de vermiste documenten opnieuw kunnen worden aangevraagd.

Na de nodige poeha en ik doe het niet, besluit ze het niet voor buurman te doen, maar voor haar vriendin de notaris en mij.

Dat gaat nog niet zo gemakkelijk, ze laat buurman waarschijnlijk mooi zitten. Dat is de reden dat ik maar met buurman mee ga, want hem alleen laten ze gemakkelijk zakken. Als ik dus even later met buurman samen op de vriendin zit te wachten en dat via een o wat ben ik blij met deze hulp sms-je aan de notaris heb laten weten, kan ze niet anders dan alsnog briesend tevoorschijn te komen en de documenten aanvragen bij een van haar collega's.

Het wachten is nu op de handtekening van de oude moeder. Dat kan toch nooit lang duren, toch?


#43 - Op de motor

Vanmorgen op de motor naar de stad, lekker warm dus alleen een helm en handschoenen ter bescherming van het oude lijf. 

Uitgezwaaid door 3 (drie!!!) vrouwen rijd ik het hek uit. Ik geef een beetje gas voor het betere imponeren en moet direct vol in de remmen voor een oude baas in zijn bijna even oude Mercedes - hij week uit voor een overstekende schildpad en neemt de bocht helemaal aan mijn kant. Maar we missen elkaar op een haar en ik rij verder.

Een eindje verder is een blinde bocht, rechts naar beneden en ik hou dan altijd een beetje gas in. Terecht, vol gas komt een stomende auto met 3 jonge gasten midden op de weg aangestormt. Omdat ik al rustig reed kan ik prima uitwijken, terwijl  de jongens op geen enkele manier iets van hun ramkoers afwijken - like a boss, zogezegd.

Dit is dus binnen 600 meter afstand van huis.

Daarna gaat het verder, ik ben al zo'n 5 km van huis en ben ondertussen alert op het natspuiten van de weg wat Albanezen doen om het stof neer te slaan. Maar al dat stof samen met water maakt de weg spiegelglad voor een motor. Zo zonde, want de bochten zijn super om lekker vlot te nemen en de motor plat te gooien. Niet dus, daar staat weer een vent de weg te sproeien, het blijft een vreemde gewoonte en rustig rechtop rijdend tuf ik erlangs. Zonde van de bocht...

Dan ben ik in de stad. Een Polo'tje slingert links en rechts om de hobbels en kuilen heen, aan het bellen natuurlijk en geen weet van ander verkeer. 2 Keer probeer ik erlangs te gaan terwijl hij plotseling weer naar mij toe slingert, de 3e keer kan ik erlangs en ik zie dat hij zich een hoedje schrikt van die motor die zomaar opduikt.... ik reed al een tijdje achter je maat!

Een grote 4wheel draait links en rechts om de kuilen en is bang om modder aan de banden te krijgen. Daar kan ik gemakkelijk langs, want ik ben gek op modder. Wrrooomm, en ik zit in het stadsverkeer.

In de stad rijdt iedereen op de linker-rijbaan en ik haal een heel aantal auto's rechts in, totdat er opeens een wagen voor me de weg opschiet. Vol in de remmen mis ik hem op een haar, en haal even adem, voordat ik weer gas geef. Ik heb het wel eens rustiger gehad op de motor.

Net voordat ik bij de afslag naar kantoor ben moet ik nog even vol in de remmen en gooi ik zelfs de motor al een beetje om, stoer slippen en glijden weet je wel, omdat 2 auto's voor me opeens tegelijk de weg blokkeren en stil gaan staan. En dat op de rondweg in de hoofdstad, het blijft verwonderlijk het verkeer in Albanie.

Bij het verkeerslicht niet optrekken nog want de politie rijdt door rood, vriendelijk de hand omhoog. Dan sla ik af naar kantoor, nog 200 meter en ik ben er. Ik geniet toch elke keer weer van m'n ritjes op de motor.

Morgen weer.


#42 - Nou toch

Afgelopen week ben ik uitgenodigd om te spreken op een mini conferentie in Italie. Niet al teveel mensen, low budget, en het thema was gevangeniswerk.

Erg leuk om te doen, het was in een hotel dat halfweg op de berg gelegen was met schitterend uitzicht over het Garda meer, aan de bovenkant van het dorpje Riva.

Bij het voorbereiden werd ik me plots bewust van de manier waarop ons werk in de gevangenissen is gegroeid - door eerst 'maar gewoon te starten, waarop er elke keer mensen en organisaties naar ons toe komen.

Zo is dat echt gegaan - mensen vroegen of ze mee mochten doen, organisaties boden ons samenwerking aan; Vorig jaar vroeg een grote organisatie of we partner wilden worden de komende 4 jaar, en vorige maand een andere organisatie of we een voorstel voor de volgende 3 jaar wilden indienen.

En zo hebben we meer voorbeelden; we geven bv beroepstrainingen in de gevangenis, waarop een overheidsinstelling vroeg of we met hen wilden samenwerken zodat onze cursisten een staats-erkend diploma konden krijgen. 

Toch wel bijzonder, niet?!


#41 - Ons huis

Wilma en ik hebben het onvoorstelbare voorrecht dat we een huis hebben kunnen kopen in Albanie. Ik zeg huis, maar het is in werkelijkheid een heel groot huis. Na een aantal verbouwinkjes weten we dat het een bere sterk huis is, met zelfdragende vloeren, maar voor de volledigheid heeft de bouwer er overal een paar extra kolommen bij geplaatst. In de buitenmuren, de binnenmuren, en waar al niet meer. 

Nu zijn we bezig met een paar kleine aanpassingen, waaronder drainage rondom het huis omdat we op de berg wonen en de regen met schijnbaar groot plezier zich een weg in ons huis zoekt.

En wat me opnieuw opvalt is het gemak waarmee in ons huis wordt gehakt. Met schoppen en houwelen waarvan de steel elke 3 a 4 uur breekt worden gaten gehakt, muren geslecht, stutten verwijderd, 't is gewoon niet te geloven.

Moraal van dit verhaal:

Zelfs een beresterk huis is niet veilig in Albaneze handen.


#40 - Lekker Warm 

Het is al even warm hier in Albanië - de laatste weken ligt de gemiddelde temperatuur zo rond de 34, 35 graden. Er zitten inderdaad koude dagen tussen dat het niet warmer dan 30 graden wordt. Gelukkig worden die gecompenseerd met dagen van 40 tot 42 graden.

De temperatuur op onze slaapkamer, ongeacht de hoeveelheid ventilatoren of geopende ramen en deuren door het gehele huis, ligt al die tijd niet lager dan 23 graden. Dan hebben we gelukkig de pyama weer.... :-)

Vandaag was het zo warm op kantoor dat ik vanaf half 3 als slappe patat in m'n stoel vast gekleefd zat - met een beetje manouvreren kon ik m'n arm net zo houden dat hij niet vastplakte aan m'n bureau. Liever nog een spelletje patience dan opstaan en naar huis gaan. Om half 5 is het me dan toch gelukt om tegen de plakkracht in op te staan en naar huis te komen. 't Is wat.

Thuis is het nu feest, nadat we anderhalve week 20 Nederlandse jonge gasten over de vloer hebben gehad, PLUS de schijnbaar bijbehorende 20.000 vliegen. Als ik nu thuiskom, hangt er een zakje water naast de balkondeur, en zijn er hooguit 5 vliegen binnen. Die mag ik dan als dagelijks therapeutisch afreageer activiteit dood slaan, wat me inderdaad een licht gevoel van extase geeft. Dat blijft niet lang hangen, maar zo heb ik het wel mooi binnen.

Maar warm is het wel. Lekker.


#39 - Komt een man bij de notaris.....

Gisteren een huis gekocht. 

Het duurde allemaal iets langer als dat de zin doet vermoeden, maar gisteren was het dan zover.

De notaris die tot nu toe elke keer lang op zich liet wachten stelde ons ook nu niet teleur - na ruim een half uur was ze er, 'erdha' zei ze nog 20 minuten daarvoor: ik ben er al.....

Toen dan het magische moment van de koopakte ondertekenen. Echt helemaal magisch was het niet, want ter plaatse werd de akte opgesteld, protocol nummers, kadaster nummers en paspoort nummers ingetikt en gecorrigeerd, en onderwijl was ik het kadaster origineel kwijt dat ik zo angstvallig met m'n ogen probeerde te blijven volgen.

Dat volgen werd weer ingegeven door het feit dat er ook 2 andere klanten voor heel andere notariele zaken bij bleven zitten terwijl onze notaris ons magisch moment zat voor te bereiden. Tegelijkertijd kwam er een moeder en dochter binnen die een vertaalfout hadden ontdekt, en daar uitgebreid in-ons-magisch-moment-opbouw over mochten praten, documenten overlegden en weer terug pakten en meer van dat soort onrust verspeidden.

Waar was m'n papiertje - daar, ik zag het randje onder een stapeltje, dat  o opluchting, even later door mevrouw de notaris er weer bij werd gepakt.

Een man kwam binnen die gelijk doorliep, over de notaris heen boog en zijn vraag stelde. Ik kon zien dat hij geen document van de tafel pakte, het lag er allemaal nog. Als het maar niet te lang duurde, en dat duurde het ook niet. 

Nog een jonge vent kwam binnen, die bleef op afstand gelukkig, maar nu was ik wel afgeleid en zag mijn papiertje, mijn kadaster origineel niet meer. 

Onze notaris was ondertussen verstrikt geraakt in onze namen en de juiste notatie, en ik kon even achter haar bureau komen om haar te helpen. Gelijk zag ik het benodigde document, gelukkig.

Het was zover, de prints waren klaar en het magisch moment kon aanvangen - tekenen voor het eigendomsrecht van ons huis in Albanie. Heel bijzonder!

Dat vonden ook de andere twee mannen, wachtend op hun beurt, en die al die tijd gewoon waren blijven zitten.

De notaris had niet zoveel op met magische momenten, en stampte dat het een lust was de ene stempel na de andere op alle originelen, inclusief ons originele kadaster document. Tot overmaat van ramp moeten we die originelen ook weer inleveren als we het huis moeten laten beschrijven. Krijgen wij de kopietjes.  


#38 - Registreren in Albanie

De afgelopen tijd heb ik te maken gekregen met registratie in allerlei vormen en omstandigheden. In een post - communistisch land als Albanie waarachtig niet eenvoudig. 

Zo moest ik een auto registreren die ik voor een collega uit Nederland heb meegenomen. Geen centje pijn, invoeren, op naam stellen, verkoop, alles ging als vanzelf. Het enige dat ik moest was elke keer wachten op mijn beurt.

2 Dagen later de wereld op z'n kop. Mijn eigen auto, die al jaren van mij is en ook al bijna evenzoveel jaren in Albanie is. Of ik naar de Albanses versie van de RdW wilde komen, want er-klopte-iets-helemaal-niet! Mijn paspoort had een andere naam dan de Albanese verblijfsvergunning - wat nu mijn echte naam was...? De 3 man sterke commissie die me uitlegde waarom ik echt moest komen deed erg hun best om te vertellen hoe bijzonder belangrijk het was om dat recht te komen zetten.

Het verschil met Willem en Williem is natuurlijk enorm, naast dat het paspoort, de nummers, alle verdere documenten verder volledig goed waren ingevuld....

Ook de notaris die mijn eerste vertaling van de Nederlandse auto papieren ongezien had genotariseerd, deed nu moeilijk omdat ik geen officiele vertaler was. Maar dat was ik vorige week ook niet probeerde ik. Na veel uitleg en vooral aanhouden, tekende ze de papieren alsnog.

En of ik wilde uitleggen waarom ik nog belasting had openstaan voor de 2 jaar geleden verkochte motor. AL die vragen en problemen, en 3 dagen geleden had niemand het nergens over.

De motor heb ik 2 jaar geledenverkocht naar het puntje van het zuiden waar nu meters sneeuw alle verkeer onmogelijk maakt, dat moest rechtgezet, anders werd de hele registratie stop gezet. Er moest een verkoop acte komen, ondertekend door de nieuwe eigenaar, en de betaling moest worden gedaan. Dus een andere notaris gevonden die met een bijkans onleesbaar kopie paspoort van de nieuwe eigenaar een verkoopacte opmaakte en accoord ging dat een wild vreemde namens de nieuwe eigenaar tekende. 

Also ingeleverd, en dan na 3 dagen stilte het verlossende telefoontje - alles in orde.

Geen betaling onder de tafel, geen vraag meer over de koopacte van de motor, niks geen betaling voor openstaande wegenbelasting, gewoon alles accoord. M'n nieuwe kenteken: AA 319 CZ

Ik zal jullie het uren durende verhaal besparen van de aangifte van diefstal.


#37 - Rare jongens die Hollanders....

Heeft u ook een agenda, vroeg ik in de winkel met de slogan: Alles voor kappers en schoonheidsspecialisten.

Een wat? De aanwezige klanten, meest kappers, keken om - wat vraagt die buitenlander?

Een boek om afspraken in te schrijven. Daar is de eigenaar zei de mevrouw en hoofdknikte me vriendelijk zijn kant op.

Nee nee, ik wil gewoon weten - verkoopt u ook agenda's of een afsprakenboek? Opnieuw was het voor haar meest logische antwoord: Daar is de eigenaar.

Ik verliet de zaak zonder agenda.

Een paar dagen later stond ik bij de slager. Ik deed m'n bestelling en de man keek me vriendelijk aan. Daardoor aangemoedigt vroeg ik: meneer, mag ik iets vragen? Geen probleem.

Ik probeerde: Hoe komt het dat dit rundvlees klaar/gaar is in 40 minuten, en dat andere pas na 2 uur.

Of ik Zwitsers was? Ik begreep het antwoord niet, want verwachtte iets heel anders, en probeerde het nog eens.

Opnieuw de vraag of ik Zwitsers was. 

Op mijn antwoord dat ik Nederlander ben, Hollandes, werd aanvullend uitgelegd dat Italiaans vlees niet geweldig is, maar het vlees in Albanie en speciaal in deze zaak, echt-ge-wel-dig-is. Jaja, nee, nee, tjonge. De volgende keer laat ik me wel door iemand anders helpen dacht ik.

De dag erop wilde ik m'n beklag doen bij m'n collega - een jonge vent die eerder getoond heeft open te staan voor verbazingwekkende cross-culture ervaringen. M'n verhaal over de agenda liep echter gelijk vast.

Mijn vraag om een agenda in een groothandel voor kappers benodigdheden was als vragen om gebak op een postkantoor.

Hoezo dat, onnozel als ik ben, want de zaak heeft toch op de ruit staan - ALLES voor uw kappers zaak?

Hij begreep niks van m'n domheid, terwijl hij andere keren zo tevreden is met m'n andere, buitenlandse kijk op de zaken. Wat heeft een agenda of afsprakenboek in vredesnaam toch te maken met een kapper......


#36 - Hier een online artikel

#35 - Specificaties in het Albanees

Albanees spreken is zo eenvoudig nog nIet, hoewel het wel erg leuk is om te doen. Maar sommige woorden zijn zo verwarrend, daar kom je dan na jaren pas achter.

'Medewerker' is in het Nederlands een normaal geaccepteerd woord. Ook in het Albanees bestaat dat woord - bashkepuntor. Na een aantal - voor mij onbegrijpelijke - discussies ben ik erachter dat dat in het Albanees 'mede-auteur, mede-samensteller, mede-verantwoordelijke' betekent. En met mijn vloeiende wijze van leiding geven hadden een aantal collega's er genoeg van om medeverantwoordelijk te zijn voor zaken die ze en niet begrepen en waarvoor ze niet verantwoordelijk waren. Gelijk hebben ze, niet? Zo leer je nog eens wat bij.

Gisteren ging het over exactheid. Ik zat samen met Wilma en onze kapster in de auto, en we moesten nog even een kappers-cursist ophalen. Bij het busstation.

Daarvoor moest ik een andere weg nemen dan die ik had, dus ik wilde afslaan. Dat hoeft niet, zei onze kapster, ze staat hier vlak bij. Maar vlakbij was geen busstation. Dat bleek een bus-halte te zijn.

Hoe ze dan een busstation noemen, tja, een plek waar de bussen staan, of wachten, of een busverzamelplek. Hadden ze eigenlijk geen woord voor. 

Maar goed, we waren dus onderweg naar het busstation waar de cursiste zou wachten. Waar ook alweer, hier ja, daar,  10 meter! Maar niet echt hoor. 

Ik moest de weg eerst afrijden, toen rechtsafslaan en na 300 meter was er een bushalte. En daar was onze cursiste nog niet, maar ze was er bijna. In het Albanees zeggen ze dan: Erda - Ik ben er! Dat betekent - het kan nog even duren.

We hebben haar maar op de weg terug opgehaald. Maar niemand die dat lastig vindt, of moppert als alles langer duurt.

De grootste attractie van Tirana is toch wel de stoeltjeslift van ruim 4500 meter naar de berg Dajti die achter Tirana oprijst.

Eerlijk waar, op het belangrijkste kruispunt om bij het dalstation te komen staat een bordje - Dajti express 150 meter.

Na 3,5 km (!!!) ben je d'r! Niet na 150 meter.

Maar de lift omhoog - 4670 meter - die is echt wel de moeite waard.


#34 - Dát vroeg ik toch niet?

Vandaag bij een kliniek geweest om iets te vragen.

Een christelijke, op buitenlandse wijze gerunde kliniek met Albanese dokters en verpleegkundigen.

Wat wil het geval: onze organisatie brengt met zich mee dat we werken met gevangenen, ex-prostituees en arme families. Nu waren onze sociaal werksters op een bijeenkomst geweest waar ze met grote schrik van terug kwamen - wij kunnen maar zo Hepatitus krijgen; A, B, weet ik het.

Vooral de indruk die ik wekte met mijn houding van de laatste 3 woordjes - 'weet ik het' maakte de dames bijna aan het hyperventileren. Of ik niet begreep hoe gevaarlijk ons werk eigenlijk wel niet was. Nou ja nee zo zeg!

Ok, was mijn verweer, als het nodig is krijgt iedereen de prik die nodig is, maar laten we eerst eens uitzoeken wàt er precies nodig is. We nodigen iemand uit om ons te vertellen wat de risico's zijn en wat we nodig hebben aan bescherming. Dat was een goed plan. Zo gezegd, zo gedaan, samen met m'n collega Erion op naar de kliniek.

Dag mevrouw receptionist, wij zijn van een organisatie en willen graag informatie over hepatitus, A of B.

Of wij allebei een prik hepatitus B nodig hadden?

nee nee, wij willen graag informatie willen, en dan later misschien een prik.

De mevrouw zou de dokter erbij vragen. Fijn bedankt.

Niet de dokter maar de verpleegkundige kwam eerst. Of wij prikken wilden tegen hepatitus B? Opnieuw uitgelegd dat we eerst graag willen weten wat voor risico we lopen voordat we aan de kuur beginnen. Of de kliniek eenvoorlichting of training  zou kunnen geven? Dat ging ze even met de dokter overleggen.

Ook de dokter had de oplossing al klaar - wij geven inderdaad prikken tegen hepatitus B, hoeveelwilt u er?

Nee mevrouw, dat is erg aardig, maar we willen graag eerst wat voorlichting zodat we weten waar we aan toe zijn, en tegelijkertijd onze clienten goed kunnen informeren als dat nodig is.

O, zo, nou dan ging ze even de verpleegkundige er weer bij halen. De verpleegkundige er weer bij. Na nog wat vragen zei ze dat wij volgens haar geen prik nodig hadden. ......... Zucht.

Ik stelde voor maar weg te gaan dan, want blijkbaar kon de kliniek niets meer voor ons doen. 

Nou nee, mevrouw de dokter had het al even nagevraagd bij de directeur van de kliniek maar als we langskwamen kregen we toch de prik tegen hepatitus B. Voor niks, gratis.

Ook mijn collega die toch aardig Albanees spreekt, had verschillende malen uitgelegd wat onze vraag is. Nu ging, na 7 keer, toch het licht aan - ja, dat deden ze wel vaker, voorlichting geven. Dat konden ze bij ons ook wel doen. En hoeveel prikken wilden we dan, want prikken, dat was blijkbaar haar werk.

Al die moeilijke vragen daar omheen, dat was niks voor haar.


#33 - Van alles en tandenborstels

Leven in Albanie is niet zo'n opgave. Het ligt tegen Europa aan, en de belangrijkste zaken zijn wel te vinden. Zeker waar wij wonen. Maar dan.

Een paar voorbeelden: Vrienden van ons hebben een weergaloze badkamer; en laatst waren we bij andere vrienden die een tijd geleden een pracht van een penthouse hadden gekocht. Voor weinig toen nog, prachtig zicht rondom, schitterend. Kantoren in mooie gebouwen krijgen de allermooiste deuren geplaatst; Luxe gelegenheden hebben vaak excellent design meubilair, tot en met de wc's toe. En in onze kapperszaak hebben we een licht-plafond met spotjes rondom. Mmmm, licht!

Maar al die zaken hebben een keerzijde - 't is allemaal FAKE.

Een goeie vriend had (en heeft) versnellingsbak problemen, en heeft de olie vervangen. Hij had gekozen voor de duurdere soort, 2,85 euro per liter, ipv de goedkopere van 1,28 euro. Dat KAN NIET. 

Wat je krijgt van al die FAKE producten: Het bad van onze vrienden lekt, de onderwater-lampjes zijn kapot en geeft kleine electrische schokjes als je erin zit, het toilet van het penthouse werkt niet, de ramen tochten, het terras lekt, overal in Albanie hangen deuren altijd scheef en in ELK toilet overal is het slot kapot en moet je met een schuifje de wereld buiten houden als jij je wilt afzonderen. Doortrekken is sowieso nooit meer zoals ooit bedoeld omdat de Turkse of Chinese fake-fabriek hun spul aan geen enkele standaard laat voldoen. Vaak zijn de deksels er maar afgehaald, en moet je aan 'dat dingetje' trekken dat net boven het water uitsteekt. Als er water in zit.... In onze kapperzaak moeten er elke maand zeker 5 nieuwe halogeen lampjes vervangen, die spontaan uitgaan. Wat wil je met halogeen lampjes van 60 cent.

Ook mijn fiets, een stoere Nederlandse Giant met veel aanzien hier, trapt door omdat ik er een Chinese ketting op heb gezet.

En na 2 jaar "dure" merk-tandenborstels te hebben gekocht waarvan ik vanaf de eerste poets beurt de haartjes tussen mijn tanden heb zitten, ben ik zo blij dat ik een echte tandenborstel uit Nederland heb gevonden. Geen haartjes meer klem tussen m'n gebit. Heerlijk. Het leven in Albanie is niet zo'n opgave, ik zei het toch?


#32 - Moderne tijden

We zijn net terug van een korte periode Nederland en genieten weer volop van Albanie.

Lekker warm, eigen huis, alles iets minder gehaast, onze contacten.... Hoewel contact máken weer zo een eigen invulling heeft hier.

In Albanie is alles ordelijk georganiseerd. Jij hebt iets dat geregeld moet worden, zoekt daar de juiste personen bij, maakt afspraken en dan komt alles voor elkaar.

Tenminste, dat is de aanloop. Ik laat even in de  midden hoe je bij de juiste personen geraakt, dat is een verhaal op zich. Zoals het Russische 'blat' - alles is afhankelijk van relaties. Een respectabele Albanees regelt vrijwel niets zelf - hij heeft overal relaties voor. Voor buitenstaanders redelijk vermoeiend, want je moet altijd wachten op iemand die jij niet kent, maar die wel iets belangrijks voor je moet regelen. En die iemand heeft dan natuurlijk net een begrafenis, of zijn telefoon is gestolen, of hij heeft familie over voor een paar dagen. En van die iemand ben jij afhankelijk en daar wacht jij dan op. 

Maar als gezegd, daar gaat het hier niet over.

Dus, je hebt iets dat moet worden geregeld en daar zijn afspraken voor.

En dan begint het, want Albanezen schijnen niet zo te houden van afspraken, dus vergeten ze ook het voornaamste deel van dit soort afspraken. Dus moet je gaan bellen en mailen. Niet dat dat veel uithaalt, want zoals gezegd: Albanezen houden niet van afspraken. Dus moet je nog vaker bellen. Emailen heeft bijna helemaal geen zin, want daar wordt slecht op gereageerd. Hoewel er een aantal zijn die braaf terug schrijven.

En dan komen we terug uit Nederland en heeft het hele ziekenhuis geen telefoon meer. Of een vriendin die heel belangrijke dingen zou uitzoeken heeft problemen met internet thuis en vond het ondanks spijkerharde afspraken (..!) zo lastig om in de kerk, of bij buren, of bij vrienden of in een internet de mail te openen. Facebook werd trouwens wel goed bijgehouden met de laatste vakantie foto's.

Op het moment dat jij denkt dat de zaken geregeld gaan worden, want dat heb je tenslotte vooraf mooi geregeld, is er vaak nog niets óf juist wél iets gedaan maar niet zoals je dacht dat het zou gaan.

Het lijkt wel of Albanezen hun eigen gedoe als rechtvaardiging gebruiken om pas op het aller- allerlaatst te beginnen met regelen. En je ontkomt er niet aan - gisteren las ik een verslag van een groep jongeren. Een half jaar hadden ze zich voorbereid op 2 weken kinderkamp in Albanie. In het verslag van de 2e dag stond al dat "..voorbereiden niet zo'n zin had hier... ".

We zijn net terug van een korte periode Nederland en genieten - het is weer volop Albanië.


#31 - Mos u merzit....

jaja, zodra je dit hoort is het oppassen geblazen in Albanie. Het betekent 'maak je geen zorgen'.

Precies, des te meer reden om je zorgen te maken.

Albanezen hebben nl niet echt een door-ontwikkeld begrip van de term leerbaarheid. Als de stuurkolom is afgebroken bij het uitlijnen van de banden, of  bij ophangen van de boiler in de douche is er kortsluiting en de bedrading van het hele huis is doorgebrand, of bij de toekenning van een grote subsidie is de deadline met 3volle  maanden verstreken, wordt de situatie allereerst en zeer grondig geneutraliseerd met de opmerking 'mos u merzit'. Maak je geen zorgen.

In de paniek die ontstaat na zo'n enorme ramp moet er water op de wond, of zand op het vuur. O help, och alstjeblieft, gruwelijk, neeeehhhh! Geen redding mogelijk!! Mos u merzit.

Het wordt niet gebruikt bij de tandarts hoor. De man/vrouw weet wat hij/zij moet doen maar de patient wil nog wel eens ongerust zijn. Geen enkele reden om de term te gebruiken Mos u merzit.. echt niet! De term is vooral voorbehouden aan afgrijselijke situaties.

Niet bij een lekke band van de kleine die op zijn fietsje door het glas heeft gereden, niet bij het opdiepen van de sleutel uit het putje dat toch al niet meer doorloopt, dan wordt er volop gemopperd en geklaagd.

Maar daar waar de knieen beginnen te knikken, vluchten te laat is, ontslag dreigt of faillissement een kwestie van dagen is, wordt de magische bezwering gebruikt. Mos u merzit. AAAHHHHGGGGG wordt er van binnen gedacht. Help. 

Als benzine op de vlammen wordt er dan iemand gebeld of opgehaald die echt niks meer aan de situatie kan veranderen, maar die normaliter goed is met tanden trekken, band plakken of sleutels opdiepen. HIJ, van alle personen, HIJ kan toch zeker wel helpen?!

In de tussentijd wordt met steeds grotere stelligheid, omgekeerd evenredig aan de afschuwelijke wetenschap dat hier iets afschuwelijks heeft plaatsgevonden, met steeds grotere stelligheid dus wordt de benadeelde gerust gesteld 'Mos u merzit'

Nou, echt wel!

Zodra iemand dit zegt, kijk ik om me heen of er nog een vluchtweg is, of ik nog kan veranderen van monteur, van leverancier, van adviseur of wat ook maar. Weg wil ik, ver weg, want dit gaat NIET GOED. Ik weet het, te vaak heb ik het al gehoord, dit gaat geld kosten, dit komt niet meer recht, eindeloos...

Maar als zovaak, is de vluchtweg vakkundig opgeblazen, dicht gemetseld, geblokkeerd of opgeheven.

Ik hang, ben verloren. Alles wat nu komt, komt onveranderlijk zoals het komt.

Wat zeggen ze - mos u merzit. Ik leg me neer, en accepteer het opnieuw - maak je geen zorgen.

Misschien dat het dit keer wel goed komt..?

Misschien


#30 - Tirana My Tirana

Tirana,

city of many and home to the creme de la creme,

heart of the  Balkan and visionair for the new Europe,
Tirana my Tirana
To see you is life
To move through you is living
Parking is like going to battle
Worth every loss
And it's sounds teaches my heart it's rythem
Tirana my Tirana


#29 - Do you have what it takes to be a Fred....?

De schrijver van het boekje "de Fred Factor" had een postbode, Fred, die zijn werk net iets serieuzer nam dan gewoon post rondbrengen. Op die manier werd hij een waardevol persoon die het leven van anderen bijzonder prettig veraangenaamde, maar wat ook belangrijk is: zijn eigen werk werd er ook veel leuker door.

Iedereen kan dat effect hebben, door iets verder te kijken dan de dagelijkse gang van zaken,  even stilstaan bij de positie van de ander, gewoon even attent zijn.

Postbode Fred hield de post gewoon even vast als hij wist dat zijn klanten op vakantie waren, geen berg post voor de deur en een uitnodiging voor inbrekers. Of even aanbellen als de sleutels nog in de auto zaten, kleine dingen die weinig energie vragen.

Heb jij die Fred Factor? Check it out op http://www.fredfactor.com/


#28 - Hoe zit dat dan

Vorige week waren onze vrienden uit Nederland over. Erg plezierig, goed om elkaar weer te zien, goed om iets van ons leven en werk te laten zien.

Het leven in Tirana is goed, zeker in onze situatie - het ging van terras naar restaurant. Ondertussen afwassen, het ziekenhuis zien, de bergen in, sokken uit bij het waterdoorwaden, erg leuk zeg maar.

Maar waar ik het over wilde hebben is wat anders. Over wat je ziet en hoe het echt is.  

Zo, da's moeilijk om uit te leggen. Voordat deze woorden geschreven zijn zijn er al talloze eerdere geschreven en gewist. 

Leven in Albanie is volledig anders.

Tijdens de vergadering worden mooie woorden gesproken, achteraf moet er voor betaald worden. 

Plannen blijven plannen, want men vertrouwt elkaar gewoon niet - Albanezen schijnen altijd een verborgen agenda bij de ander te herkennen. Een luie gevangeniswerker is niet lui en doet haar werk niet goed, maar volgens mijn collega doet ze dat opzettelijk om anderen in een slecht daglicht te zetten. Een bekeuring (!!) wordt terug geredeneerd tot een ver familie lid die vroeger ruzie met de persoon heeft gemaakt. 

En mooie woorden, de laatste technieken, inzichten, kennis en wat al niet meer worden gebruikt zonder begrip wat het inhoudt.

Het klinkt als mopperen, dat is het niet. Het is meer een opéénstapeling van verbazing.  


#27 - De Buurman

We hebben een nieuw kantoor als gevangenenzorg organisatie, in een woord: Heerlijk! 

Heerlijk om niet meer opgepropt op een kamertje te zitten,  heerlijk dat we een opslag hebben, en nog veel meer. Van Hoop voor Albanie hebben we aanvullend meubilair gevonden, het enige dat nog mist zijn 3 computers zodat iedereen zijn eigen heeft.

En dan de buurman...

De buurman is een bijzonder type, is al bij ons boven geweest om te klagen over geluidsoverlast en als we daar geen rekening mee hielden dan zou hij wel dynamiet gebruiken. En hij mept met regelmaat met een baksteen tegen zijn muur zodat het davert door het hele gebouw. De eerste keer hield hij niet op en zijn we het kantoor uitgevlucht.

Elke Albanees die hiervan hoort reageert met herkenning. O, helder, de buurman is jaloers!

Nou, da's mooi om te weten, we hebben te maken met een 'normaal' Albanees fenomeen. Jaloezie. 

De eigenaar van ons kantoor is de broer van onze buurman, en die kunnen elkaar niet luchten of zien. Dus onze eigenaar wilde daar onder geen beding  meer wonen en zette zijn deel van het gebouw te huur. Maar het duurde lang voordat hij huurders vond. Onze búúrman was daar meer dan tevreden mee, want zo had hij zijn broer mooi klem.

Nu dat wij daar ons kantoor hebben gevestigd, is de buurman stik jaloers, want nu kan hij niet meer dwars zitten. Sterker nog, onze eigenaar, zijn broer, verdient er zelfs aan.

Dus ziet hij zich genoodzaakt om ons het leven zuur te maken, en daar schept hij opmerkelijk veel genoegen in. Erg jammer.

Onvoorstelbaar dat zoiets zo herkenbaar is hier. Albanezen typeren zichzelf vaak als een jaloers volk. Niet gedacht dat het zo lastig was om daar mee om te gaan.


#26 - Toekomstplanning

Afgelopen weken erg druk geweest met planning voor de komende 4 jaar, 2011 tot 2014.

Een geweldige mogelijkheid om via een sponsor organisatie vooruit te zien naar de komende jaren en een structurele ontwikkeling van onze dienstverlening op te zetten. Echt geweldig, maar wat heb ik het er lastig mee gehad.

Ik denk dat het voor een deel te maken had met de gebruikte formats, alles moet met elkaar kloppen; een Logical Framework moest minutieus worden ingevuld en dan worden beschreven. En het was echt moeilijk.

Een ander deel van de moeite was misschien dat onze dienstverlening een missionair karakter heeft, waarbij afhankelijkheid van God belangrijk is. Om daar dan de volgende 4 jaar vast een voorschot op te nemen voelt erg vreemd.

Maar wat was ik blij met de eerste feedback op de plannen. Het zag er erg goed uit.

Wat belangrijker is, er werd niet gerept over de budgetten.

De nadrukkelijke opdracht was nl om voor de toekomst planning niet hoger te gaan dan het budget van 2010. Maar zoals ik al zei, ons werk heeft een missionair karakter, met afhankelijkheid van God.

En met Hem aan onze zijde, heb ik ons budget in eerste instantie ver-tweevoudigd, en vervolgens zelfs ver-drievoudigd.

Geloof blijft een zaak van vertrouwen tenslotte.... ;-)


#25 - "Kies maar"

De vader van haar vriendin had haar geholpen met de fiets achterin de auto leggen, en zou haar zo naar huis brengen. “Waar naartoe?” zei hij. “Kies maar” zei ze.

Op het moment dat ze het zei verschoof er een zwarte wolk in haar hoofd, en was ze bereid óveral mee naar toe te gaan. “Kies maar”. In een splitseconde zag ze steden, bekend en onbekend waar ze gelukkig zou kunnen worden. En zou ze dagen, weken, misschien wel maanden druk zijn met het leren van een vreemde taal wat haar een enorme tevredenheid zou geven. Of was ze aan ‘t werk, zodat ze tijdenlang geen puf meer had om ook maar ìets anders te doen dan ‘s avonds voor pampus op de bank te ploffen. Maar het was wat, het was een doel, een sprong, niet vooruit, maar weg. Weg van de beklemming, van onmacht, boosheid, weg van de verschrikking en angst dat haar eigen vader weer bij haar zou komen.

Alleen zijn, ook al was ze dat niet. Weg.

Het maakte niet uit waar haar vriendins vader haar zou afzetten, ze zou ze er niks van zeggen. Weg. Eindelijk. Maar als hij nog eens zou vragen waar naar toe zou zij het niet nog eens durven zeggen. “Doe het”, dacht ze. “Ga dan!”

Hij snapte er niks van, maakte een flauwe grap. “Pas maar op, je weet niet waar je uitkomt”. Ze wilde hem wel slaan. “Ga dan!” riep ze in zichzelf met haar ogen dicht. Dat moest hij toch horen? Toen ze haar ogen weer open deed was ze op weg naar huis.

Hoe kon hij het ook weten. Ze moest zich niks in haar hoofd halen. Ze kon toch niet verwachten van een vreemde dat die haar mee zou nemen. Waar naartoe? Haar hoofd erbij houden moest ze. ’t Was mooi geweest.

“Bedankt voor het brengen nog.”


#24 - Klussen is niet eerlijk

Zoals dat ik geinteresseerd ben of de WC bril er vandaag wel op gaat komen bv.
Gisteren de oude eraf gehaald, dat ging vanzelf erg gemakkelijk. Dat is op zich echter weer geen enkele garantie dat het vervolg van het verhaal ook maar enigszins met dezelfde voortvarendheid plaatsvindt.
Bij nader inzien is dat vrijwel altijd de crux van klussen. Het begin is zo gemaakt, maar dan. Voer voor programma's als : Help, mijn man is klusser. Hij kan er gewoon niets aan doen!
Het lot is ons mannen, want dat is toch doorgaans de club die zich elke keer voor de opgave gesteld ziet, het lot dus is ons slecht gemutst en sleurt ons gewoon elke keer opnieuw mee. En hoe kan een welwillend mens zich verzekeren tegen zoveel onrecht - een klus die begint op snelheid 80 (op de schaal van 100) en vervolgens in tegengestelde richting zich voortzet, dan wel ingraaft.
Als iemand zwanger raakt, is de gang van zaken toch ook dat moeder en kind zich ontwikkelen, met als laatste feit een bevalling die dan vaak nog wel enige inspanning vereist. Maar dan is alles ook klaar.
Of als je een plant water geeft. Dan is toch ook de verwachting dat na enige tijd de bladeren opfleuren, er misschien zelfs wel vruchten groeien, en op wat licht onderhoud na gaat het leven verder. Je verwacht dan ook niet dat wanneer je terug komt je huis is opgeeist door een wild woekerende plant die de eerste buren slachtoffers al heeft gemaakt, waardoor jij alsnog moet vluchten voor zowel de aanvallende plant die je water hebt gegeven alswel de buurtbewoners die weliswaar erg verdrietig maar ook bijzonder boosaardig zijn geworden vanwege deze omstandigheden.
Niets van dat al.
Maar niet zo met klussen.
Ik maak me sterk dat er fondsen voor te vinden moeten zijn, sinds er de laatste jaren reeds bijzonder scheutig is omgegaan met overheidsgelden zoals die dagelijks worden ingezet voor ene heer Geert W. die maximaal beschermd wordt en vervolgens vanuit zijn onplezierige maar uiterst veilige situatie alle mogelijke moeite doet om met onzinnige argumenten zoveel mogelijk mensen als zijn vijand voor zich te winnen. Hij is daar goed in, zeg maar.
Of overheidsgefinancieerd onderzoek naar de meest uiteenlopende interssante onderwerpen zoals wie er in Nederland de schuld moet krijgen van de wereldwijde economische crisis. Ja ja, mijnheren presidenten van de wereld: WIJ hebben de schuldige gevonden. We dachten eerst dat Dirk Scheringa de gehele wereld op zijn kop had gezet, maar nu hebben we de ware boef achter dit alles gevonden. (ik weet het nog niet want ze zijn nog aan het zoeken. En elke keer als iemand iets tijdens het onderzoek heeft gezegd zijn er weer anderen die zich daar druk om maken en daar weer onderzoek naar eisen.) Het mag wat kosten.
Ik pleit er dus voor om diepgaand onderzoek te doen naar de wereld van het klussen.
Hoe komt het dat het er sowieso is, bijvoorbeeld.
En wat hebben die gigantische doe-het-zelf zaken te maken met deze onfrisse praktijken.
Waarom treft het voornamelijk mannen en waarom vaak op onverwachte momenten!
En hoe houden we dhr Geert W eran af om in deze weer nieuwe vijanden te maken...
Nou ja, mijn punt lijkt me helder. Wat nou wereld wijde crisis - laten we eerst schoon schip maken in eigen huis! 


#23 - Business as mission. Of ik hier wel in business moet gaan..?!

Onze gevangenisbediening heeft een beautysalon geopend afgelopen december, waarbij de winst terug gaat naar de organisatie. Bussiniss as mission, zeg maar.

Stap voor stap breiden we onze dienstverlening uit.

Gisteren had ik een gesprek met een dokter dermatologe. Zij heeft tijd vrij om bij ons het schoonheids-aspect op te pakken. Mooi. Zo gaat ze gezichtsbehandelingen doen, acne-therapie, en wat al niet meer. De creme-pjes en maskertjes lagen al op tafel. Daarnaast, kan ze ook medisch advies geven natuurlijk - je zult maar een onregelmatige huid hebben bijvoorbeeld. Da's overal vervelend, in Albanie is het een ramp.

Hoe gemakkelijk ze hier praten dat je er verschrikkelijk uitziet, dikker bent geworden, je haar dood is, je zusje een leuke meid is maar jij lelijke vlekken hebt in je gezicht. Als je een wat gevoelig type bent, moet je geen vrienden worden met Albaneze vrouwen. Jazeker, het zijn de vrouwen die zo monsterlijk kunnen reageren.

Laatst zag ik een enorm artikel met de meest uiteenlopende en verschrikkelijke voorbeelden in een Amerikaans vrouwenblad over Albanië met als titel: Did she really say that...!

Maar goed, we gingen praten over prijsstelling van de behandeling. De ogen van zowel onze manager als die van de dermatologe werden steeds troebeler. Ik deed nog extra mijn best op mijn Albanees, maakte ik danzoveel fouten dan, maar het werd alleen maar erger.

Ik legde uit dat we redelijke prijzen zullen vragen voor de schoonheidsbehandelingen, maar dat de medische consulten vanzelfsprekend wat duurder mogen zijn. Ze is tenslotte niet voor niets 6 jaar naar de universiteit gegaan om dokter te worden en daarna nog doorgestudeerd voor dermatologe. Dat mag wat kosten. Idereen die geen baan heeft kan binnen 3 maanden een cursus schoonheidsspecialiste doen. Da's heel andere koek.

Of ik ernaast zat.

Je denkt toch niet dat een Albanese vrouw een medisch consult aanvraagt, alleen maar advies krijgt zonder behandeling en daar meer dan 1000 Lek (8 euro) voor wil betalen?????!!!!! 

Nou ja, dat was dus wel mijn uitgangspunt. Want als je een medisch consult nódig hebt, is het ws wel meer waard om goed antwoord te krijgen. Niet dus. Ik kreeg opnieuw het: Oh po tii..  Da's Albanees voor: ach jij ook altijd.

Wat het overleg daarna wel vergemakkelijkte was, dat mijn manager weliswaar ernstig met me oneens zat te kijken, maar dat de dokter, of zoals ze hier heet - doktoresh - de argumenten zelf naar voren bracht.

Rare jongens die Romeinen.

Dus we vragen 2500 lek (20 euro) voor een uurtje smeren en masseren, en een medisch advies mag echt niet meer kosten dan die paar euro. En de beroepsgroep - onze doktoresh - vindt het ook niet meer dan normaal zo.

Daar zat ik er toch ernstig naast.

Business in het buitenland, het blijft een wonderlijke ervaring.


#22 - Ik trap er ook elke keer weer in

Voor onze nieuwe beautysalon hebben we een receptioniste aangenomen, waar we al snel spijt van kregen.

De betreffende dame had een dijk van een CV en ervaring, en kwam prettig zelfbewust over in de verschillende gesprekken die we vooraf voerden. Blijkt dat dat niet alles zegt......

Onze receptioniste zou meehelpen met het opstarten van de zaak, 'túúrlijk. Maar vanaf dag 1 kwam ze picobello gekleed èn op hakjes, waar er nog geschilderd werd, gaten in muren werden gehakt en weer gedicht, lampen werden opgehangen en stopcontacten vervangen. Op een gegeven moment vond ik haar toen ze stond toe te kijken hoe een vertegenwoordiger een kast stond te stoffen voor onze producten. Jammer, maar zo'n werkhouding is nou juist niet wat we nodig hebben om een business gezond te maken. Na verschillende gesprekken (binnen 3 weken) maar snel even nagevraagd of de andere sollicitant nog geinteresseerd was, en jawel!

Dus een slechtnieuws gesprek gevoerd, ze begreep de drukte niet helemaal, ze was toch mooi en elke dag aanwezig..... Vanzelfsprekend hebben we haar betaald, zelfs nog iets extra ('t speelde ook nog vlak voor Kerst) en of ze de bedrijfstelefoon wilde inleveren. Goh, die had ze niet bij zich, maar morgen, 'túúrlijk.

Niet morgen en ook niet overmorgen kwam ze langs om de telefoon in te leveren. Bellen dan maar, breng je de telefoon terug? Opnieuw geen bezwaar, de volgende dag zou ze langs komen, 'túúrlijk.

Zo ging dat uiteindelijk 3 weken door.

De eerste week al had ik de telefoonmaatschappij gevraagd het nummer te blokkeren, maar ze adviseerden me het nummer gewoon terug te vragen, dan kon ik het gelijk aan haar opvolger geven. Ook mijn collega, economiste zei dat ik niet zo'n negatieve kijk op mensen moest hebben. Zij zou met haar tact alles wel even rechtzetten en dan kwam de telefoon vanzelf terug, 'túúrlijk.

Een lang verhaal en dure telefoonrekening kort gemaakt - ze kwam de telefoon niet terugbrengen, en de rekening was ruim 200 euro! 'Túúrlijk! En hoe asociaal ook, het was niet echt een verrassing.

Wat wel een verrassing was, hoe het verhaal aan zijn eind moest komen. Want haar telefoon was nog steeds niet afgesloten. 

Vanuit Nederland heb ik aangegeven dat het nummer per direct geblokkeerd moest worden. Geen probleem, dat zou gebeuren. 'Túúrlijk.

Bij terugkomst bleek dat dat dus niet gebeurd was, daarvoor moest ikzelf naar de winkel, werkelijk alles was geprobeerd, maar dit was de enige mogelijkheid om dit misbruik te stoppen. Dus ik naar de winkel. Ja niet!

Ik moest papieren mee hebben, met een officieel verzoek, en een officiele handtekening en een officiele stempel. Van mezelf allemaal, dat wel, maar zo moest het en anders niet. Stond ik daar voor Jan Jurk, want zo werken Albanese systemen en ik had het kunnen weten. Maar mijn collega's ook natuurlijk die me zo dringend hadden aangeraden om naar de winkel te gaan.

De volgende dag, de frustratie was enigszins gezakt, met alle papieren, handtekening, stempel opnieuw naar de winkel en gevraagd of het nummer nu uiteindelijk geblokkeerd kon worden.

De uiterst minzame jonge man - dezelfde als die van gisteren die toen van geen wijken wist - vertelde me nu dat het nummer vorige week al geblokkeerd was, netjes na telefonische melding van mijn collega. Zucht.

Nog maar een keer als Jan Jurk de winkel uit gegaan.

Papierwerk in Albanie - ik leer het NOOIT ben ik bang!


#21 - Bouwen in Albanie

Mijn vader heeft zijn leven in de bouw gewerkt. Zijn functies de laatste jaren waren varianten van bouwkundig hoofdopzichter. Niet dat het mij iets anders heeft opgeleverd dan een voorliefde voor gereedschap en materialen die ooit eens te pas zouden kunnen komen.

Heel goed mogelijk dat deze 2 over-erfde kwaliteiten ook gewoon vallen onder de onder alle mannen gangbare diagnose van huis-tuin-en-keuken-autisme. Daar valt veel over te vertellen, merendeels tot enige schaamte van ons mannensoort, maar gelukkig gaat het daar hier niet over.

Bouwen in Albanie, een heel aparte ervaring.

Als hier gebouwd wordt, hoor je voornamelijk 'breken' - lawaai dat het ergste doet vermoeden. Afbreken van een muur die weg moet, slijpen van een sleuf waar de electra door moet, wegslaan van een rand omdat het raam groter moet, en soms kom je er gewoon niet achter.

Dat heeft alles te maken met het feit dat de aannemers niet bekend zijn met complete plannen, bestekken, aan de hand waarvan je eenvoudige schuren tot de hoogste high-tech kantoor giganten op economische wijze kunt bouwen.

En omdat de aannemers daar niet mee bekend zijn, zijn de bouwers dat natuurlijk ook niet. Dus wordt een huis bijvoorbeeld eerst gebouwd hoe het er ongeveer uit moet gaan zien. Het huis wordt snel gebouwd, afgewerkt tot en met het stuckwerk, zodat alles er pico bello uitziet.

Direct daar achteraan komt de plavuizen man, alle huizen in Albanie hebben tegels/plavuizen. 

Als dat klaar is, komt de ramen man, en die zegt dat de uitsparingen in de muur groter, breder, hoger of kleiner moeten. Dat laatste heb ik nog niet gezien, maar dat kan komen omdat je daar minder voor hoeft te breken.

Dus de muren worden met grote hamers bewerkt, een stuk extra weggeslagen is geen probleem, want als het raam erin zit wordt alles weer afgewerkt met cement en het ziet er weer pico bello uit.

Dan komt de man voor electra - die slijpt of bikt sleuven waar de stopcontacten moeten komen, en aan het eind wordt alles weer afgewerkt met cement en het ziet er opnieuw pico bello uit.

Dan wordt de deur geplaatst, hetzelfde gebeurt als voor de ramen, en ook het opknappen achteraf gebeurt volgens plan.

Als er dan nog airconditioners worden geplaatst, of speciale verlichting wordt aangebracht, worden even zo vrolijk gaten gehakt, nieuwe sleuven in de muur of het plafond gemaakt en achteraf weer weggewerkt.

Dan komt de schilder, en alles is klaar. Niet meer aankomen.

En het werkt! Zo doen ze het ALLEMAAL.

Mijn pijn, sinds we nu zelf een beauty salon openen, is dat het ook nog eens allemaal op de plavuizen plaatsvindt. Het cement wordt netjes in een kuiltje gemengd op de plavuizen, steigers, kalk, puin, verfklodders, alles gaat over de plavuizen heen. 

Het wordt elke keer wel weer schoongemaakt, maar op een of andere manier gebeurt dat nooit goed. Niet zo het moet, of zoals het was. 

Ik moet er echt aan wennen. Niet omdat mijn vader zijn leven lang in de bouw heeft gewerkt, en mij heeft achtergelaten met 2 onduidelijke eigenschappen. Bij bouwen blijven het voor mij niet te plaatsen geluiden, dat breken, slijpen, hakken, en steken. 


#20 - Stijfkop

Het regent. Gruwelijk. Zo'n regenbui die alles en iedereen in 2 tellen doorweekt. Op straat zie je alleen auto's en mensen met paraplu's. Alles glimt van het water.

Ik parkeer mijn wagen aan de kant van de weg, in de verwachting dat de politie vast niet binnen 10 minuten komt om te vertellen dat ik daar niet mag staan. Ik doe de knipperlichten aan, en koop mezelf op deze wijze 5 extra minuten - de Albanese manier om aan te geven dat je binnen 5 minuten terug bent als je ergens parkeert waar het helemaal niet mag.

De regen komt gepast denk ik, na zo'n pannekoeken dag; niet goed, niet slecht, gewoon een dag voorbij en je weet niet wat je ervan vindt. 

Onze timmerman bijvoorbeeld, Xhevi, houdt zich bij grote voortduring niet aan onze opdrachten. Dat is niet altijd slecht, zo heeft hij ons gematst met de materialen, veel beter dan afgesproken en voor dezelfde prijs. Maar vandaag was het weer helemaal anders. Maar iedereen was blij en vrolijk, dus wat zal ik mokken. Dat ik wel zeker een half uur geprobeerd heb uit te leggen hoe ik het wilde en zeker 10 tekeningen om het geheel te ondersteunen?

Die tekeningen, toen had ik het moeten begrijpen. Als je hier 10 tekeningen nodig hebt om iets uit te leggen, gaat het niet meer wat worden. Dan past het niet in het concept, of zoals de uitdrukking is: s'me ha mendje - dat eet mijn verstand niet.

Later probeer ik nog verhaal te halen bij de manager. Ze zucht en zegt: "maar zo zijn ze allemaal! Wij hebben nog geluk dat Xhevi in ons voordeel probeert mee te denken. Wat kun je eraan doen?" Ze zucht nog eens, eigenlijk meer omdat ze het maar gezeur vindt van mij. Ik zucht ook.

Ik stap uit, de regen in en loop snel naar de winkel. Daar haal ik mijn spullen en sluit aan in de rij.

Als ik aan de beurt ben kijkt de kassajuffrouw langs me heen en laat snel even een jongen voorgaan met maar 1 blikje cola. Als ik wel aan de beurt ben leg ik mijn 3 artikelen op de toonbank en zeg: "u mag ze houden!"

Albaneze verkopers laten vrijwel altijd mensen zomaar voorgaan. Soms omdat de voorkruipers dat afdwingen, vaak omdat het gewoon de manier van werken lijkt. Ik hou er niet van.

"Ja ho nee" zegt de kassajufrouw. "Hij was er al eerder." Ze ziet gelijk de angel, ik ben vast niet de eerste buitenlander die zo reageert. Ik loop door. Het regent. Gruwelijk. Zo'n regenbui die alles en iedereen in 2 tellen doorweekt. Op straat zie je alleen auto's en mensen met paraplu's. Alles glimt van het water.


#19 - Zegen - Zomaar een doorkijkje.

Afgelopen week met een vriend stilgestaan bij een mooi fenomeen - Zegen.

't Scheelt wel als je erin gelooft, anders mis je de impact - een vriend, of eigenlijk meer een nieuwe kennis waar ik graag mee bevriend zou willen raken, heeft het niet zo op heldere ideeën over God enzo. Hij vindt de vraagstelling rondom 'God en zo' interessanter dan de antwoorden. Al helemaal wanneer mensen te gemakkelijke antwoorden hebben.

Ik waardeeer zijn daarmee uitgesproken respect voor de grootheid van God-als-er-al-een-God-is. Mensen maken al te vaak kopieën van  het beste van zichzelf en vermenigvuldigen dat met bijvoorbeeld 100 en dat is dan hun God. Hij denkt, en ik ook, dat God ten eerste NOG veel groter is, maar vooral heel anders. 

Nou ja, dit probleem had ik niet met mijn Amerikaanse vriend - wij geloven beide in een God Die het beste voor heeft met mensen, en Zich soms even laat zien. 

We waren samen op een conferentie, waar mijn vriend als Zegen en antwoord van God werd gepresenteerd.

Wat was het geval - hij had op kantoor muziek zitten maken om uiting te geven aan zijn blijdschap. Dat werd gehoord door de leidster van de conferentie die alles had voorbereid, behalve muziek om mee te beginnen. En daar deed ze een schietgebedje voor. Net toen mijn vriend klaar was zag deze conferentie leidster hem lopen met een gitaar in zijn hand, en ja hoor hij wilde wel spelen en zingen, graag zelfs. En zo werd hij Zegen en antwoord.

Terwijl mijn vriend zat te genieten van zijn nieuw verworven status, realiseerde hij zich dat zijn opgewektheid voortkwam uit een gesprek dat wij daarvoor hadden gehad. Daarom had hij willen muziek maken en zingen, en zo werd hij gezien door de conferentie leidster. En zo herleidde hij zijn zegen-status naar mij terug. 

En wat was jouw geheim vroeg hij me.

Onmiddelijk zag ik de link met wat hij bedoelde - mijn vriend had nogal in de put gezeten aan het begin van de week, en ik had hem uitgenodigd voor een kop koffie. Dat werd uiteindelijk een pizza. De pizza speelt verder in dit verhaal geen rol.

De reden waaróm ik hem had uitgenodigd was heel duidelijk de preek van een week geleden - daarin had de voorganger opgeroepen volgens zijn interpretatie van Jesaja 55 om onze weg met vreugde te gaan (vs.12). Die vreugde miste ik bij mijn vriend waarop ik hem uitnodigde met een leuke vent koffie te drinken - mij!

Bij navraag bij de voorganger waarom hij dit thema had gekozen kon hij ook terughalen dat het zijn huiskring was geweest die hem had gestimuleerd om hier eens over te spreken.

Dus de huiskring bleek een zegen voor de voorganger, die een zegen voor mij was gebleken, die een zegen voor mijn vriend was gebleken die een zegen voor de conferentieleider was gebleken.

Ik zei het al, ik geloof in een God Die Zich om de mensen bekommert. En soms is het gewoon leuk om te ontdekken hoe dat in zijn werk kan gaan. Geen rook, geen vuurwerk, geen bovennatuurlijk geweld - gewoon, jij en ik. Leuk!


#18 - Het moderne leven

Albanie verandert, en rap. Tenminste dat denken de mensen in Tirana.

Wat dat betreft zijn hoofdstedelingen overal ter wereld gelijk. Die komen niet en kijken niet buiten hun stad.

Buiten Tirana is er nog steeds armoede met al zijn herkenbaarheid - slechts 2 stel kleren, geen goede scholing, geen oplossing voor de kou, zo anders dan de (hoofd-)stad.

De vrouw van de voorganger in Tirana heeft het over een inbouw-magnetron terwijl de meeste dorpen niet eens één gewone in het hele dorp hebben. Mijn collega's bespreken de nieuwste clubs die zelfs in Amsterdam de aandacht zouden trekken. Kopje koffie: 200 lek tegenover 40 lek in het dorp: €1,48 tegenover € 0,29.

En eind november wordt bevrijdings -dag en een -nacht gevierd, en bieden de extra vrije dagen een lang weekend vrij. Uit mijn 'gewone jongens' kennissenkring ken ik al een heel aantal die dat weekend het land uit zijn - Italie, Praag, Monte Negro; lekker even weg... En gelijk hebben ze.

Maar aan de andere kant blijft 95% van de openbare toiletten te smerig voor woorden, staan er mensen dag in dag uit plastic tasjes voor 7 cent per stuk te verkopen, zitten gepensioneerden de hele dag te proberen 3 trosjes bananen te verkopen voor 15 tot 18 cent (voor de grote bananen!) per stuk. Dat is toch pure armoe als dat nog de moeite waard is. 

Dagomzet voor 3 tros bananen, dat zijn ongeveer 18 bananen keer 18 cent = €3,24. Voor een hele dag werken, en daar moet de aanschaf van de bananen nog af.

Maar aan de andere kant, onze economiste van ShKBSh heeft haar man op een afschuwelijke wijze verloren 8 maanden geleden. Gisteren waren Wilma en ik in de kerk waar onze economiste ook lid van is, en waren we getuige van een geweldig gebaar: De kerk heeft al die 8 maanden veel van haar kosten en problemen over genomen, EN zelfs gespaard voor de aankoop van een flatje voor haar. 30.000 euro, door kerk leden bijeengespaard! Prachtig.

Maar dat tekent ook het moderne leven, pieken en dalen, goed en slecht alles door elkaar. 

Het blijft boeien, dat wel.


#17 - Gjakmarrja, bloedwraak - een systeem van angst en terreur

Van de week een Nederlandse filmmaker ontmoet die mij via internet had gevonden.

Het onderwerp bloedwraak spreekt hem erg aan, en hij wil daar een documentaire over maken. En dan vooral over het feit dat er verandering mogelijk is, dat er een halt aan gemaakt kan worden. Dat hoopt hij tenminste…

Dat komt goed uit, want ik hoop dat ook zo van ganser harte. Van pure verontwaardiging hebben we het in onze bedrijfsmissie opgenomen, dat we ‘iets’ willen doen om het verschijnsel bloedwraak te bestrijden. Dat is niet onze zaak als gevangenenzorg organisatie, maar het mag gewoon niet blijven bestaan. Ik wil hem graag helpen.

Bloedwraak is een gruwelijke overlevering van ruim 600 jaar geleden, en is in Albanië vastgelegd in de Kanun met onder meer rigide regels rondom gastvrijheid, huwelijk etc.

Bij dood door schuld, heeft de familie van het slachtoffer ‘recht’ op bloed van de familie van de dader. In de praktijk is het een systeem van angst en terreur.

Ondertussen worden de regels naar believen aangepast, maar blijft de boosaardige wraak de boventoon voeren.

Gisteren waren we voor een interview in Shkodër bij Tani, een jonge vent van 33 jaar die al 4 jaar opgesloten zit vanwege de moord van zijn oom op een knul van 26. Zijn oom is naar het buitenland gevlucht, en in dit geval vallen 9 gezinnen onder de bloedwraak – elk mannelijk gezinslid staat op de dodenlijst.

Binnenshuis lopen ze weinig gevaar, hoewel er wel altijd het gevaar van een sluipschutter dreigt. Soms ‘posten’ familieleden voor het huis en en met regelmaat kondigt de bloedeisende familie aan dat er actief gezocht wordt naar mogelijkheden om hun bloed te eisen, en dat zelfs de kinderen niet veilig zijn om buiten te komen. Tani heeft een zoontje van nu 8 jaar die al 3 jaar niet normaal buiten is geweest.

Bloedwraak brengt op deze manier psychische terreur, zet aan tot haat binnen beide families, en frustreert volledige micro samenlevingen omdat de mannen niet naar buiten kunnen – geen werk en inkomen hebben, niet naar de dokter kunnen, geen sociale contacten kunnen onderhouden, geen scholing volgen, niet kunnen stemmen, niks!

In Albanie zijn er zeker zo’n 400 gezinnen (± 2000 mannen!) die onder de gjakmarrja lijden. De overheid heeft er groot belang bij dit probleem te bagatelliseren, omdat dit geen reclame is bij hun streven tot aansluiting bij Europa.

Maar ondertussen leven er honderden vrouwen in angst dat hun zoon of man gedood wordt, zijn er zelfs formele overheidsinstanties die zogenaamd bemiddelen maar openlijk veel geld voor elke bijeenkomst vragen – in Tani’s geval 600 euro per bemiddelingsgesprek. Na 6 gesprekken zonder resultaat is al het geld van hen en de familie op. Ze hebben nu besloten het land te verlaten, en wachten op een visum voor een ander land.

Van Albanië hebben ze een document gehad – ze zijn officieel slachtoffer van een bloedwraak volgens de Kanun. De overheid erkent daarmee de Kanun gewoon. Ongelooflijk!

De vader van Tani voorzag deze marteling van zijn familie, en gaat sinds 2,5 jaar naar buiten – op de fiets maakt hij dagelijks een ronde – om gezien te worden en gedood te worden zodat zijn beide zoons en zijn broers verlost worden van deze bloedwraak. Elke dag afscheid nemen van zijn vrouw, en niet weten of hij vandaag gedood zal worden of niet. Afschuwelijk.

De bloed eisende familie heeft gezegd dat ze het offer van de vader niet accepteren omdat hij te oud is en zijn dood onvoldoende leed in zijn familie brengt.

Gezegend zij deze documentaire in de hoop dat het bijdraagt aan een einde van dit fenomeen.

Nawoord - Tani en zijn gezin hebben asiel aangeboden gekregen in Engeland. Na korte tijd daar te hebben gewoond zijn ze terug gekomen om bloedwraak het hoofd te bieden en te proberen een normaal leven te leiden. Eind 2010 is Tani - Dritan Prroj op beestachtige manier vermoord midden in de stad Shkoder.


#16 - 101 jaar

Vandaag in een nieuwe gevangenis begonnen met Alpha voor gevangenissen. Na maanden lang proberen en zelfs interventie van de hoogste instanties zijn we binnen gekomen. We worden belangstellend begroet door de gedetineerden. 

Ik raak aan de praat met een van de jongens daar, Ramez, 30 jaar. Hij vraagt wat we komen doen en waarom. Ik leg hem uit dat we van een christelijke organisatie zijn, en dat we een soort cursus over de zin van het leven aanbieden.

En waarom, vraagt hij nog eens?

Voorzichtig zoek ik de woorden, omdat het geloof in een God Die om de mensen geeft meer vrijheid kan bieden dan je buiten deze gevangenis ooit kunt vinden. Hij reageert enthousiast, ik heb precies hetzelfde, echt, precies hetzelfde! Ik geloof dat ook, alleen is het erg moeilijk om met de mensen hier te delen, want niet iedereen denkt er zo over.

Ondertussen speelt hij met zijn kralenketting, en ik vraag of hij moslim is. Ja.

Ik schud hem de hand en zeg het fijn te vinden iemand tegen te komen die God serieus neemt. Maar helemaal gelijk zijn we niet, daar kunnen we nog wel eens over praten op de Alpha cursus.

Ik vraag hem hoelang hij hier al is. Al 4 jaar.

En hoelang moet hij nog, vraag ik hem? Hij zegt: wat denk je. Daar kan ik niet op antwoorden, hij ziet eruit als een vriendelijke vent, aardig, beleefd, wat moet je daarvan denken? 

Het blijkt dat hij wel wat heeft gedaan want zonder aanleiding kom je niet in de gevangenis, alhoewel je wel gemakkelijk hoge, maximale straffen kunt krijgen. Bijvoorbeeld als je je eigen advocaat onvoldoende betaalt, die dan weer de rechter onvoldoende betaalt. Laat staan dat je géén geld hebt, dan is er echt geen verdediging, en erg weinig gerechtigheid te vinden in het huidige systeem. Zojuist, buiten het beveiligde gedeelte, spraken we een jongen, misschien 23, 24 jaar,  uit de stad zelf. Onze plaatselijke voorganger herkende hem. Vriendelijk werd er gegroet en gevraagd hoe het ging. Bleek dat hij 6 jaar geleden een auto had gestolen, daarmee naar Tirana was gereden en daarvoor 8 jaar had gekregen. Geen geld voor de verdediging....

Mijn nieuwe vriend Ramez zegt: ze hebben me 101 jaar gegeven.


#15 - Op de fiets door Tirana...

Hij zweette, lichtjes, en dat was nog maar het begin. Hij was nog onderweg en moest goed opletten op het verkeer. Maar zolang hij bewoog en niet te hard aanzette, was de wind altijd wel prettig op de fiets.

Wie gaat eerst, dacht hij en duwde z’n fiets in een gaatje nèt voor de pikzwart glimmende SUV en rakelings langs een oude Mercedes. Altijd in zo’n situatie ging hij iets anders zitten, klaar om een eventuele val op te vangen. Maar tot nu toe was er geen bestuurder die z’n auto tegen zijn fiets aan had gezet.

Hij was er langzaam in gaan geloven dat hij niet geraakt zou worden, dat de onwil van Albanezen om een deuk op te lopen hem zou beschermen voor ongelukken. Hij realiseerde zich dat dat gevaarlijk was, denken dat hij het wel zou redden hier in het verkeer.

Hij realiseerde zich ook dat hij weer veel te snel ging, net voor het groene licht het kruispunt over spurten, niet slim. Snel bracht hij zijn ritme terug, zo licht mogelijk trappen en zoveel mogelijk afkoelen in de wind. 

De vrouwen van Tirana waren als gewoonlijk erg luchtig en uitdagend gekleed. Hij kon het zich niet veroorloven te kijken. Voor je het wist draaide er een auto van links naar rechts om in dat ene gaatje aan de overkant van de straat te kunnen parkeren, of om de familie midden op straat uit te laten stappen. Deuren dacht hij, die waren zoo gevaarlijk. Elke deur kan zomaar open zwaaien. Twee van zijn vrienden hadden zo een ongeluk gekregen. Portier open, niet meer kunnen stoppen en 2 tot 3 weken plat op de bank. Ergste daarna was om alle waarschuwingen van moeders, tantes, buurvrouwen en andere angsthazen nog een keer aanhoren en weten dat ze genieten van het feit dat ze GELIJK HEBBEN. Kijk toch uit, pas toch op, doe toch niet... Heerlijk leken ze het te vinden. Hij hoopte zoiets te voorkomen. Dan moest hij niet gaan denken dat hij onkwetsbaar is. 

Nog even, hij hoorde een bus aankomen en ging midden op de weg fietsen, doof voor het gegrom van de motor en getoeter van de chauffeur. Het opkomende verkeer moest afremmen voor een zomaar kerende auto, en hij kon precies tussen een snelle  Audi en een onbesuisde inhalende 4 wheel naar de overkant. Wat die grote 4 Wheel drivers toch bezielde dacht hij, altijd maar denken dat rijen niet voor hen bedoeld waren, ze overal omheen, voor langs en tussendoor mogen. Een gloeiende hekel aan dat gedrag had hij, bah.

Nee hij was blij met z'n fiets, rijen waren niet voor hem bedoeld, lekker overal omheen, voor langs en tussendoor slippen. Hij snapte niet dat de automobilisten soms zo'm gloeiende hekel hadden aan fietsers...


#14 - De juiste toon vinden.

Ik ben niet alleen betrokken bij de zorg aan gevangenen, maar sinds het begin van het jaar ook bij het ondersteunen van de Evangelisch Protestantse kerken bij het organiseren van hun diaconale activiteiten. Diaconie bestaat hier nog niet als zodanig, en de meest gangbare opvatting daarover in de Albanese Evangelisch Protestantse kerken is: 
"hoe kunnen we onze betrokkenheid op elkaar en de wereld om ons heen tonen als we geloven dat God ons daartoe aanzet."
Over het geheel genomen ben ik erg onder de indruk van de gedrevenheid en de inzet van de Albanese protestantse christenen - uit overtuiging gáán ze nog ergens voor. Ik hoorde gisteren van iemand die 10 weken lang over 500 (!) correspondenties had gevoerd met kinderen uit bergdorpen. En van iemand die een week lang 's nachts in het ziekenhuis werkte en overdag hulpprojecten coordineerde. En van een radiodirecteur die 2 jaar lang 2x p.week zigeuner families bezocht. En zoveel meer.
Gisteren een training gegeven over diakonie, christelijke bedieningen.
Met dat ik me meer en meer moest voorbereiden werd het ook steeds interessanter. Zag dat vroeger ook wel bij een goeie vriend van me. Doorgaans lichtjes bezwaard door het leven gaand, en als hij zich dan had voorbereid op een preek kwam er iets fonkelends. Ik vond/vind dat een leuke kant van hem. 
Ik had dat nu dus ook; omzien naar elkaar is een belangrijke opdracht en wordt met ontelbare voorbeelden in de Bijbel onderstreept. Hoe meer ik er weer over lees, hoe enthousiaster ik weer word. 
Nou ja, ik vond de training ook een leuke ervaring, 15 van die ernstig oplettende lieve gedreven mensen die in principe overal voor gaan. Ik heb de training afgebroken....... 
Zoveel goedbedoeltheid was ook weer niet de bedoeling.
Bijna 2 uur lang zaten ze oplettend te gapen, en aan te horen.
Toen ik zei dat ik er klaar mee was, en de volgende keer via hiun voorganger terug zou komen om over practische aanpak van projecten te spreken, werden ze direct wakker. 'We willen een project voor de analfabeten in het volgende dorp, ik wil een gaarkeuken aan huis organiseren met m'n dochter, we hebben echt visie om de kinderen in deze stad officiele bijscholing te bieden omdat ze op school niks worden geholpen, we willen wat doen voor de daklozen in ons dorp, kunnen jullie niet met de overheid afspreken dat we onder een algemene licentie gaan werken' - om het met Raymond Groenewoud te zeggen - het ging vooruit.
Dat was waar ze op zaten te wachten, laten we wat gaan doen!  Leuk hoor, die theorie, maar ze hebben al zoveel gehoord.
De boodschap - waarom diaconie, en hoe dat dan het best te organiseren, blijft nog steeds een waardevolle. Maar de mensen willen er ook mee aan de slag. 
Ik zei al dat ik onder de indruk was van de echtheid en gedrevenheid van de mensen hier.
Dat was blijkbaar de juiste toon. Ik zal het proberen te onthouden!


#13 - En ik ben óók een Albanees

Op youtube staat een video: 'jam Shqiptar Kosovar' (ik ben een Kosovo  Albanees).

Het stamt uit 1998, 8 minuten lang pure nationalistische emotie en is opnieuw razend populair in Albanië. Want Albanezen zijn trots op hun land en op hun volk. Daar hebben ze geen Rita voor nodig.

Overal waar je Albanezen spreekt, mopperen ze op de regering, de politie, het verkeer, en zelfs op zichzelf. Ze zijn zich sterk bewust van hun achterstand ten opzichte van bijvoorbeeld de rest van Europa. Maar waag het niet als buitenlander negatief te zijn over 'de Albanezen'. Je wordt ter plekke ge-countered, aangevallen, bestreden, en alle kritiek die zoëven door henzelf werd verkondigd is vergeten en het ene na het andere victorie verhaal wordt te berde gebracht.

En het heeft wel wat, moet ik zeggen.

Onder de Turken waren het vaak Albanezen die de leiding hadden, in Italië en Griekenland waren Albanezen grote leiders, opvallend veel wetenschappers zijn van Albaneze origine, Albanese studenten halen vaak bijzonder hoge scores, in Amerika zijn de Albanezen de tweede groep meest succesvolle studenten. En vaak worden moeder Teresa en Jack van de Bluesbrothers er niet eens bijgehaald, hoewel ook zij nadrukkelijk bij Albanie horen.

Verhalen over anderen, in principe zeggen die niets over jouzelf. Ik geloof in ieder mens zijn/haar eigen verantwoordelijkheid om te doen wat in zijn/haar vermogen ligt. Een mens kan in mijn beleving niet leunen op de merites van een ander.

Maar het heeft wel wat, die trots, dat zelfbewustzijn.

Een volk dat het zo ontzettend beroerd heeft gehad, zo veel fouten heeft gemaakt, zo geleden heeft, en nog steeds in zo'n duidelijk post-communistisch systeem leeft, en toch zo sterk is. De Albanezen uit Kosovo en Macedonie worden daarin volledig betrokken.

Tuurlijk, trots, Balkan-achtige trots heeft ook z'n negatieve kanten, maar het werkt ook als een merkbaar krachtig proces om weer door te kunnen gaan, op te bouwen, en trots te zijn op wie ze zijn.

De video 'jam Shqiptar Kosovar' - ik ben een Albanees uit Kosovo- is dus populair. Op Faccebook wordt het aan elkaar rondgezonden met de begeleidende tekst: Edhe une jam Shqiptar! - En ik ben óók een Albanees!


#12 - Het communisme voorbij....

Toen in 1991 de communistische leiders in de gaten kregen dat het niet meer wat werd met hun ideologie in Albanie droegen ze de macht over aan het volk. Dat ging niet gelijk goed, er werd veel vernield in het hele land en 6 jaar later gebeurde dat nog eens. Maar toen was het communisme voorbij. Dat was de boodschap.

Ondertussen zijn de leiders van nu nog steeds voormalige leiders van toen. In elke toespraak wordt melding gemaakt dat Albanie hard op weg is naar aansluiting met Europa, we zijn er klaar voor, even nog, we zijn al lid van de Navo..

En hoe langer ik hier ben, hoe meer het me opvalt dat er nog zo communistisch wordt gedacht, gewerkt, gehandeld, georganiseerd. De bureaucratie is enorm, de baas-is-de-baas cultuur is nog steeds als onder het communisme, diploma's, met stempels natuurlijk, worden ontzettend (over) gewaardeerd, alles wordt gecontroleerd en op prachtige lijsten vastgelegd, en vervolgens komen die lijsten in enorme pakketten papier waar niemand iets in terug kan vinden. Kwaliteitsdenken is de meeste mensen (nog) vreemd - dat moet hun baas hen maar beter controleren. Als er geen werk is doe je gewoon niks, en dat kun je maanden tot zelfs jaren lang volhouden. 

Of het door het communisme komt weet ik niet, maar onder het communisme was het levensgevaarlijk een eigen mening te hebben. Dus vrijwel iedereen verstaat de kunst van het praten zonder iets te zeggen. Grote woorden worden gebruikt als mensen hun mening geven, maar vrijwel niemand die zelf de handen uit de mouwen steekt - dát moet de regering doen. En van politiek heeft vervolgens iedereen zijn buik weer vol.

Het heeft ook aandoenlijke kanten. 

Als we ergens bij elkaar zijn, bijvoorbeeld in een vergadering of samenkomst of in de gevangenis, hebben vooral de ouderen nog die oude retoriek en gewoontes. Zodra er gelegenheid is voor een eigen mening, worden de knokige knieen gestrekt, wordt de keel geschraapt en het woord gevraagd en begint het: eerst worden de sprekers overladen met complimenten vanwege hun bereidheid naar hier te komen, hun wijsheid en ervaring grenst aan het onbegrijpelijke, en een goede opvoeding en een eersteklas opleiding laat zich horen in alles wat hiervoor gedeeld werd. 

Daarna wordt de bijdrage van vorige commentatoren hoogstelijk gewaardeerd, ook voor hen niets dan lof.

Daarna wordt er op de inhoud gereageerd, wat een uitstekende informatie is er verstrekt, dewelke welzeker zal worden toegepast, wat heet, vanaf dit moment zal het zojuist gehoorde met ieder ander die het vermogen heeft om goede waar op waarde te schatten worden gedeeld.

Zo leuk, het kost zóóveel tijd terwijl het in feite niets bijdraagt, maar het blijft wat bijzonders houden, dat verbale dansen. 


#11 - Hoe kan ik het ook denken

Vanmorgen gaan we naar de gevangenis in Kruje, zo'n 35 km vanaf Tirana. 5 km bergweg buiten de bewoonde wereld. Een ideale plek om te wandelen, prachtige bergen, geweldige olijf-gaarden en overal mooie vergezichten. Niet echt plezant om daar opgesloten te zitten.

Ik ga met een bevriende voorganger, en 2 Amerikaanse gasten die bij mij in de buurt logeren. Afspraak is dat ik hen alle drie om kwart voor 8 vlak bij mijn huis oppik; mooi op tijd want we willen niet haasten.

Gisteravond heb ik m'n paspoort op kantoor laten liggen, en het kantoor ligt aan de andere kant van de stad. Dom dom, want de ochtendspits in Tirana is een gruwel.

Niet dat er zoveel verkeer is, maar er zijn maar een paar doorgaande wegen en de Albanezen hebben ab-so-luut geen manieren in het verkeer. Overal wordt even gestopt of gewoonweg geparkeerd, iedereen dringt voor, politie op elke hoek van de straat maakt de chaos eigenlijk alleen maar erger, en de paar straten die de stad heeft worden door dit gedrag gereduceerd tot dorpsstraatjes omdat niemand kan doorrijden. 

De voorganger woont vlak bij ons kantoor, dus ik bel hem op tijd, en zeg dat ik m'n paspoort nog moet halen en dat ik hem daar wel kan oppikken. Dat vindt 'ie mooi, scheelt hem weer een stuk fietsen. 

Om 5 voor 8 zijn mijn Amerikaanse gasten nòg niet aanwezig, dus ik bel maar eens. Oh, zegt de voorganger, die heb ik afgebeld. Die halen we later wel op. Hoe dat zo?

Hij dacht dat ik door de spits zou komen om m'n paspoort zou ophalen, hem bij ons kantoor zou oppikken, terug de verkeersdrukte in om de Amerikaanse gasten op te halen, en dan opnieuw de spits in omdat we uiteindelijk de stad door moeten om op weg te gaan naar de gevangenis. Toch?

O ja, en hij was nu onderweg om zijn zoontje naar school te brengen, want hij dacht dat hij daar nu wel even tijd voor zou hebben. Je WAT!!??... Zo komen we nooit op tijd!

Wat dacht ik ook, om even een afspraak te veranderen...... Uiteindelijk bijna half 9 gaan we op pad.

De bijeenkomst in de gevangenis ging geweldig. 

Albanië klaar voor aansluiting met Europa...!?

Een vriend belt me 'smorgens, voor een koffie. Dat lukt niet, maar aan het eind van de dag is hij nog steeds in het centrum, en we ontmoeten elkaar op een beschut terras. Samen bestellen we een koffie maciato, hij normaal, ik een dopjo. We genieten van de mooie dag die langzaam afkoelt, en hebben het over van alles en nog wat.

Hij is in Duitsland geweest op een beurs voor vakantieaanbieders, en zijn vrouw was dit keer ook mee. We hebben het vervolgens over de Albanese maatschappij waar nog zoveel aan mankeert - samen bespreken we verschillende plannen voor veranderingen in de kerk, in onze vriendenkring, in de buurt waarin wonen en we zijn het aardig met elkaar eens.

Dan vertelt hij over zijn baan, hij is psycholoog op 2 scholen en 1 directeur vormt een enorm probleem voor hem.

Die directeur weigert nl om 2 maanden salaris te betalen, met als argument dat mijn vriend niet op school is geweest. Natuurlijk is hij wel op school geweest, maar als het erop aan komt wie de meeste zeggingskracht heeft, dan wint de directeur natuurlijk. En krijgt hij zijn salaris dus nooit. 

Dom, blond, Nederlander als ik ben, haak ik er verontwaardigd op in: Je hebt toch zeker getuigen, collega's met wie je gesproken hebt, verslagen van gesprekken met studenten, aanwezigheids feiten.

Jazeker zegt hij, ik ben er wel degelijk altijd geweest, heb met collega's gesproken, maar de directeur blijft volhouden dat ik er niet ben geweest, omdat hij me niet heeft gezien. Mijn vriend blijft reageren op de directeur die hem niet heeft gezien.

Ik voel iets van nattigheid, en vraag hem waarom dat zo belangrijk is dan.?

Blijkt dat mijn vriend elke dag naar school is geweest, netjes volgens rooster, en vervolgens daar helemaal NIETS heeft uitgevoerd, in afwachting van een opdracht.

En omdat de directeur zich niet bij hem heeft gemeld, nam hij aan dat er geen probleem was, en heeft dus alle uren in volledige nutteloosheid doorgebracht.  2 Maanden, elke werkdag gewoon naar je werk gaan en wachten tot iemand... ja waar zit je dan op te wachten eigenlijk. Onbegrijpelijk.

Dan te bedenken dat mijn zoon zelf de laatste week van zijn goedbetaalde vakantiebaan opzegde, omdat hij daar zo weinig  meer te doen had. Kon hij nog weer een week stratenmaken.... Goed zo Joram! 

Ik zwijg maar verder, en denk dat aansluiting bij Europa nog iets verder weg is dan ik 10 minuten geleden nog dacht.  


#10 - Goede raad...

Mijn Albanese collega en ik hebben een afspraak buiten de deur. Vanwege het verkeer in de stad besluiten we te gaan lopen. Beetje bij beetje begint hij te vertellen van een vrij heftige ruzie die hij gisteravond had met zijn vrouw. Hij was zo kwaad geworden dat hij ook vanmorgen nog zonder fatsoenlijk communiceren de deur uit was gegaan.

Tot overmaat van ramp moest hij terug omdat hij iets was vergeten. In de tussentijd had zijn vrouw hem een sms-je gestuurd met haar excuses. Van pure narrigheid had hij dat sms-je direct gewist.

Thuis vroeg z'n vrouw of hij haar boodschap had ontvangen, en wil het goedmaken. Hij niet en nog steeds boos is hij de deur weer uitgegaan. En nu heeft hij daar zo te horen geen goed gevoel over.

Ik vraag hem of de aanleiding zo'n ruzie waard was.

Helemaal niet, zegt hij! Het is gewoon over stomme dingen. Ik ben blij met m'n nieuwe baan, m'n vrouw begint binnenkort met een nieuwe baan, ons nieuwe appartement is binnenkort klaar, 't gaat allemaal goed en ik maak ruzie om de stomste dingen.

Ik ruik mijn kans, en maak me op voor een dijk van een advies. Ik zeg - je moet sterk zijn om een gevecht aan te gaan, maar je moet een held zijn om je excuus aan te bieden.

Mijn collega is onder de indruk, en is het met me eens. Omdat hij niet ver van ons kantoor woont stel ik hem voor dat hij een spijt-sms-je stuurt, en dan straks langs huis en 't goedmaken. Zijn vrouw zal het ws waarderen en dan kan hij alsnog de zoen geven die hij vanmorgen weigerde te geven. Maar zeg ik - geen tijd voor sex. We zijn tenslotte gewoon aan het werk.

We komen aan bij onze afspraak en hebben het er niet meer over. 

Op de terugweg begint hij er nog even over. Dat hij waardeert hoe ik met hem meedenk. Hij heeft het niet over langs huis gaan, dus ik stel hem nog eens voor dat hij wel even langs huis mag.

Pas dan heeft hij in de gaten dat ik hem aanbied -onder-werktijd- langs huis, naar zijn vrouw te gaan.

Hij was de hele tijd al aan het denken dat het wel een heel diepe gedachte was om na een ruzie met je vrouw het wel goed te maken, maar geen sex te hebben. Om de schijn tegen te gaan dat het om persoonlijk gewin zou gaan.....

Ik stel hem gerust dat ik daar geen advies over durf te geven. Ik wil gewoon dat hij zijn werk doet.

Ik ga naar kantoor, hij gaat langs huis. 

Hij is netjes op tijd weer terug.


#9 - Nederlander zijn is zo gek nog niet..

Afgelopen weekend geconfronteerd met de voordelen van Nederlander zijn. 

Een goede vriend van me, universitair geschoold, recent uitgenodigd (!) om in Azië mee te werken aan een wetenschappelijk onderzoek, en vorig jaar getrouwd met een eveneens universitair geschoolde, vlotte, assertieve jonge vrouw. Beide eveneens met verantwoordelijke banen als advisieur en directeur. Verder zijn ze beide modern, hebben een goed ontwikkelde algemene kennis met een uitgebreide vriendenkring.

Waarom zo uitgebreid stilstaan bij hoe goed ze zijn?

Om de absolute tegenstelling duidelijk te maken met hun woon- en leefsituatie. 

Ze wonen bij zijn ouders in, hebben als pasgetrouwd stel enkel een klein eigen kamertje in een eenvoudige huurflatje. Als familie hebben ze 2 andere eigen appartementjes die ze verhuren als bron van inkomsten. Daar zou nog sprake kunnen zijn van gezond koopmanschap. Wat niet gezond is, is dat mijn vriend als zoon in de familie voortdurend heen en weer gestuurd wordt, waarbij hij het nooit goed doet.

Moeders scheldt bij voortduring op zijn onvermogen, en zou voor haar barre woordgebruik onmiddelijk in Nederland kunnen worden opgepakt wegens grove belediging, dan wel een gratis enkele reis kunnen winnen naar zeer warme oorden in het hiernamaals. Vader is minder uitgesproken, maar heeft een bedrijfje waar mijn vriend met regelmaat wordt gedwongen om te helpen redden als zaken verkeerd gaan en daarvoor zijn eigen werk illegaal moet afzeggen. Mijn vriend daarentegen mag zelfs geen kopietje maken in het bedrijf van vader.   

Vrouwlief heeft haar mond te houden, want is thuis slechts de vrouw van..., en het geeft geen pas om tegen schoonouders in te gaan. Elke dag opnieuw heeft ze alle klachten tegen haar echtgenoot maar aan te horen, opnieuw en opnieuw, zonder daar iets tegen in te mogen brengen.

Hoezo, zou elke Nederlander denken - daar ga je toch tegenin? Dan werk je toch niet meer mee? Dan zoek je toch je eigen woning? Dan maak je toch een keer een geweldige ruzie zodat alles wordt uitgesproken?

Echt niet! 

Dat kan niet wegens 'de cultuur'. Ook al zijn schoon-ouders nog zo verkeerd bezig, 'de cultuur' staat niet toe daartegen in opstand te komen.  Daar komt onherstelbare schade van binnen de relatie, en publieke schande voor ouders en kinderen is het gevolg. (Nog zo'n gruwel aspect van cultuur; wat zullen de anderen er wel niet van denken...)

Nee, het is zo gek nog niet om Nederlander te zijn!


#8 - Nooit meer zoals het was

Albanezen hebben een uitgebreide manier van vertellen. Ik meen dat te mogen constateren.

Verder heb ik een uiterst prettige relatie met mijn collega's, iets dat zij menen te mogen constateren, en waar ik blij mee ben. Dat maakt onderstaande barbarij verdedigbaar.

Wat is het punt. Als ik bv. gisteren van de buurman heb gehoord dat het morgen gaat regenen, is het in Nederland gebruikelijk om te zeggen: Mijn buurman zegt dat het morgen gaat regenen.

De Albanese boodschap daarentegen, behoort aan te geven hoe de dagelijkse omgang met de buren normaliter is, of er nog bijzondere zaken te vermelden zijn zoals zijn hoge cijfers voor een opleiding onder het toenmalig communistisch bewind, een zoon, dochter, neef of nicht die het helemaal zou gaan maken in Amerika maar die helaas op betreurenswaardige wijze berooft is van al haar mooie dromen maar nog steeds is er geen betere opgestaan dan.... Beter is het als het wel goed gaat, maar het leven heeft zijn grillen, niet? 

Als er dus weinig roemruchtigs te melden is mag ook onverhoopte rampspoed worden aangedragen, waarop de gesprekspartner na geduldig aanhoren van al deze uiterst relevante informatie reageert met een - aha, dìe buurman.

We zijn er nog niet, want de ander zou de ander niet zijn als hij niet nog even navraagt hoe het nu is met die buurman die die hoge cijfers haalde, of die zoon, dochter neef of nicht die zou het toch eigenlijk helemaal gaan maken, of hoe ze 't nu redden na die ach wat vervelende rampspoed toch die hun toen is overkomen. 

Je snapt mijn Nederlandse ongeduld - gaat het nou nog regenen of niet!?!

Op kantoor heb ik de Albanese cultuur aan barrels gegooid, driest, bruut, voor altijd bedorven, en dan ook nog met hulpmiddelen die ik ooit zelfs op mijn eigen begrafenis nog zou willen weren. Verrasend toch, hoe effectief het werkt.

Van alle communicatiemiddelen, en ik was ooit redelijk ontwikkeld, is het nu duidelijk wat de baas bedoelt als hij zijn hand opsteekt en de andere kant opkijkt - "talk to the hand not to me...." (Brrrr)

Of de oer-Nederlandse uitdrukking die elk kind met goedbedoelende ouders kent - "jaahaaa...." (Ugghhh.)

Maar man wat werkt het, heerlijk! Het antwoord waarop ik zit te wachten is er in no time! Soms vràgen ze me zelfs of ik een lang of kort antwoord wil, super! 

Of het ooit weer goed komt, ik betwijfel het. 


#7 - Nieuwe ontdekkingen in een vreemde cultuur..

Afgelopen maand is een man, 'onze man', vrijgekomen na 25 jaar gevangenisstraf voor moord. Hij is er toentertijd min of meer ingeluisd door zijn mede daders die hem in zijn eentje hebben laten opdraaien voor wat toen is gebeurd. Eigenlijk is het een sneue man, enorm stil, bescheiden, teruggetrokken en na zijn ene gruwelijke daad eigenlijk nooit meer onaardig geweest. Na de chaos van 1997 toen ook alle gevangenissen geopend zijn heeft hij zichzelf vrijwillig weer aangemeld, waarop zijn straf van levenslang omgezet is in 25 jaar.

Wij hebben een opvang programma voor kwetsbare vrouwen, maar vanwege de bijzondere kwetsbaarheid van 'onze man' hebben we hem 3 maanden geholpen, waar hij uiterst content mee is. Onze maatschappelijk werker en kapelaan hebben hem echt enorm geholpen zijn leven rustig op te pakken.  
Op advies van ons is hij bv niet gaan 'vechten' met zijn familie die hem nooit (geen 1 keer in 25 jaar!) hebben opgezocht, maar zelf wel al hun voormalige familie bezittingen hebben teruggekregen die onder het communistisch bewind waren afgepakt. 
De familie begreep snel dat een rechtszaak duurder zou zijn dan onze man zijn rechtmatig deel geven, een bedrag net geen 20.000 euro. Dat heeft hij dus ook gekregen.
Dat heeft hij ook wel nodig om zelf een huis te kopen, maar toch.

Vandaag komt 1 van mijn collega's bij me, met de vraag of we 'onze man' niet kunnen helpen met wat beddegoed, wat 2e hands kleren, en nog wat klein huisraad. 
Op mijn vraag waarom in vredesnaam voor 'onze man', werd licht verontwaardigd gereageerd - hij is toch hulpbehoevend!

Ik voerde aan dat 'onze man' toch een heel prettig bedrag op de bank heeft staan, zelfs al een klein baantje heeft, en wat hij nodig heeft kost nieuw zelfs nog geen 200 euro. Dat kan er toch wel af? Dacht ik....
Daar zat ik helemaal naast. 
Onze werkers hadden 'onze man' geadviseerd het bedrag op de bank te zetten, heeel verstandig, totdat hij een serieuze optie op een eigen woning/appartementje zou hebben. In de tussentijd leeft 'onze man' min of meer als kluizenaar/bedelaar. Want hij komt niet aan het geld. Als hij er 100 euro vanaf zou nemen, zou hij misschien net het huis niet kunnen betalen dat hij graag zou willen hebben. Duidelijk dat je dat risico niet kan lopen.
Dus waarom ik zeurde, het was nu toch wel duidelijk dat 'onze man' hulp nodig had!!?!
...........
Afspraak is dat mijn medewerkers 'onze man' nog wel steunen, met name sociaal emotionele support, maar dat het ons géén geld meer kost.


#6 - Over Tom Waits...

Zegt m'n Albanese vriend over de muziek van Tom Waits:

Ik snap niet dat ze die man zolang zonder eten hebben gelaten.  Moet je 'm toch horen klagen! 


#5 - Ook een manier om vrienden te maken.

Zondag naar Burrel gegaan, een bergstad op 100 km van Tirana, omdat we maandag vroeg in de gevangenis moeten zijn.

's Middags ging ik een eind wandelen, kijken of ik een rondje door de omgeving kon maken. De eerste 2,5 uur ging fantastisch. Daarna kwam ik bij de rivier, en nergens een brug.

Dan maar langs het water tot bij de weg en dan terug lopen. Totdat ik na veel leuke weggetjes en veel modder bij 'de kazerne' kwam.

Drie mannen kwamen naar me toe, en vonden het geen punt om me te vergezellen over hun terrein tot aan de weg. Ondertussen waren ze onder de indruk van mijn Albanees, en dat Nederlandse soldaten wel 2000 euro verdienen. Zij verdienen als dienstplichtige zogoed als niks, en als beroeps zo'n 150 euro. Per maand.

Al snel waren we een groep van zo'n 12 man, er GEBEURDE wat, de een riep wat, de ander vroeg wat, een paar woordjes Engels, vreselijk gezellig allemaal. 

Toen we langs de dienstdoende officier kwamen herinnerde die zich dat ze procedures hadden, die bij zo'n buitenlander zeker belangrijk waren. Dat ik met gevangenen werkte maakte het alleen maar moeilijker.

Er werd gebeld, ik moest naar buiten, er werd weer gebeld en ik moest binnen komen. Ik moest m'n paspoort afgeven, die ik niet bij me had - waarom niet? Omdat ik in Albanie alleen maar vrienden tegenkom. Er werd geglimlacht, maar ik moest weer naar buiten en later weer even naar binnen om te zeggen dat ik 47 jaar was, en weer naar buiten.

Op 't laatst moesten we onder de vlag wachten, en ondertussen werd duidelijk dat het niet zo gezellig meer was, de een na de ander droop af, tot ik alleen met de sloebers achterbleef die me op het terrein hadden toe gelaten. O poep!  

Uiteindelijk bleek de commandant gebeld, en de chef van de mareschaussee en een aantal collega's zonder duidelijke functie. De commandant sprak Duits, ik ook, en dat maakte veel goed. Ik hoefde me geen zorgen te maken, alhoewel alles bij elkaar wel bijna 2 uur duurde. Mijn collega en de Albanese familie moesten komen, die moesten nogmaals verklaren wat een malloot ik wel niet was om zover in mijn eentje te gaan wandelen. (Opmerkelijk - ik was de eerste middag in Burrel verder gekomen dan de 23 jarige zoon van mijn gastheer die daar z'n leven lang al woont !) 

Na het eerste glaasje raki werden we toch bijna vrienden, er werd nog een keer collectief geconstateerd dat ik dom bezig was geweest, en we gingen met z'n allen naar een bar in de stad voor een gezamenlijke koffie. 

Na de koffie waren we duidelijk vrienden, telefoonnummers werden uitgewisseld, en de volgende keer als we 'in town' zijn drinken we weer koffie zusammen. 


#4 - Ik ga op reis en neem mee...

Gisteren met mijn collega naar een plaatsje Shengjine in Miredita geweest - hoog in de bergen. Het bezoek was gepland om een mogelijk deelnemeester aan ons opvang project voor ex-gevangenen te screenen. Een plaatsje zo'n 135 km van Tirana, ver, ver, ver in de bergen.

Achteraf gezien is leven op zo'n plek voldoende bewijs om iemand als deelnemer aan te nemen omdat de plek alleen al aantoont wat een hopeloos leven deze mensen moeten leven. Moeder en dochter hadden bedacht ons een plezier te doen, en gezien hun economische omstandigheden moesten we het doen met een paar eieren, fanta en walnoten. Gelukkig konden ze de walnoten zelf rapen van een van de bomen in de buurt. De eieren en de Fanta moesten 2 uur ver weg komen (jazeker, TWEE UUR LOPEN voor 6 eieren).

Mijn collega, een knappe jonge vrouw OP HAKJES!, had de tijd van haar leven.

De afspraak was dat zij de weg zou weten, en uit zou zoeken hoe te rijden. Niet moeilijk toch?

We hebben zo'n 20 keer de weg gevraagd, iedereen zei- iets verderop de borden volgen, terwijl geen enkel bord ònze naam vermeldde. En vervolgens laag of hoog aanhouden, waarop wij opnieuw bij een VIJFsprong kruispunt aankwamen. Hou dan maar eens de laagste of de hoogste weg aan, zeker als de weg eerst een stukje omhoog gaat maar dan nadrukkelijk omlaag gaat.  O o wat een plezier had ze, dit was nog eens avontuur.

Elke keer als ik haar verplichtte met een kaart naar buiten te gaan om de weg te vragen, keek iedereen inclusief mijn gewaardeerde medewerkster zo'n 20 seconden niet begrijpend naar de kaart en verviel weer in het onnavolgbaar en volstrekt zinloze: iets verderop hoog of laag aanhouden en dan in het volgende dorp rechts. Alsof er slechts 1 afslag was. NIET!

Dat we zijn aangekomen, en ook zeker dat we zijn teruggekomen, is slechts te danken aan mijn grote ongenoegen om ergens midden in de wildernis te stranden en opgescheept te zitten met een collega die een hopeloze voorbereiding en geen benul van een kaart of relevante vragen stellen verwart met het beleven van een geweldig avontuur.

De deelneeemster is geaccepteerd. Phuh.


#3 - Goede tijden

.... slechte tijden - zullen vast ook komen, maar voor nu zijn de berichten positief.

Als ik even mag wil ik graag wat vertellen van de laatste paar dagen.
Gisteren werd ik gebeld door de vrouw van de voorganger van de Nazarener kerk - wij deden toch iets met gevangeniswerk? 
Yep! 
De vrouw, Rachel, Amerikaanse, een maand geleden op een conferentie gesproken - ze sprak zo goed Albanees dat ik in eerste instantie onder de indruk was van haar Engels...... Een afspraak met haar en met een Albanese die het vrouwenwerk in hun kerk organiseert, en samen met Erion onze kapelaan er naar toe.
Het bleek dat ze al een jaar elke dag (!) gebeden hadden om iets te kunnen doen in de vrouwengevangenis, en nu was de tijd om daar actief iets mee te doen. Het was zo aandoenlijk hoe verschrikkelijk veel zin ze hadden om mee te mogen werken, geweldig. Alsof ze eindelijk hun lang verwachte beloning kregen! Ze bedankten ons wel 10 keer dat wij hun de gelegenheid gaven om mee te werken.
Mijn doel was om dit jaar de kerken en individuen betrokken te krijgen, en iets met fondsen werven.
Dat fondsen werven moet nog beter, maar wat een genoegen om elke keer opnieuw mensen Als Rachel en Violetta tegen te komen die zo graag en zo bewust iets willen doen voor hun medemens in de gevangenis. 

#2 -Thanksgiving.
Gisteren naar  een Amerikaans/Albanees Thanksgiving feest bij onze buren.
's Middags nog nagevraagd - 't begint half 6, niet? Ja. half 6.
Ik had mezelf als trotse onafhankelijke man geëtaleerd, dus moest ik maar iets typisch Nederlands eten maken. 
Dus ik opschieten, op 't laatst gekookt en 3 over half 6 ben ik er, iets te laat maar wel met lekker warm eten - bloemkool met aardappelen, een kaassausje en sju. Nederlandser kan het bijna niet.
Om kwart voor 6 kwam de eerste, de buurvrouw, helpen wat spulletjes klaar zetten.....
Om kwart óver 6 waren er al zo'n man of 6, en kwart voor 7 kwam de laatste binnen en konden we beginnen.....
Wel gezellig, een man of 16 volwassenen en zo'n 8,9 kinderen.


#1- Dom gelukkig.

M'n afstandsbediening van de wagen doet het niet meer, en da's vervelend want de mensen van Volvo hebben daar goed over nagedacht; Da's niet eenvoudig te omzeilen. Na 2 dagen m'n wagen onbeheerd midden in Tirana centrum, heb ik een zaakje gevonden die gespecialiseerd is in dit soort zaken.

Maar de man is niet aanwezig, ik heb nog steeds de smoor in omdat m'n buurman me zou helpen en echt UREN later aankwam. Goed dat ik me heb ingehouden, want hij wist me wel bij de juiste zaak te brengen maar echt geweldig voor je humeur is 't niet. 

Ik kom langs een traditioneel Albanees restaurantje, besluit mezelf wat tegemoet te komen en bestel een bordje patat en een salade - 3 euro. Nou?

Naast me zitten 3 mannen voetbal te bespreken, en aan de andere kant zitten 2 man waarvan de ene onafgebroken dikke onzin over de wereld volgens hemzelf aan de ander zit te verkondigen - hoe bedenkt 'ie 't, denk ik regelmatig.

Het lijkt alsof de mannen dit al een paar uur aan het doen zijn, en met gemak uren kunnen volhouden, ze schijnen echt niks beters te doen te hebben.

Plotseling begin  ik dom te grijnzen, en voel me warm worden.

Ik kijk om me heen of iemand er iets van merkt, maar 't zal de geachte aanwezigen een zorg zijn wat die Nederlander denkt.  Gewoon de gedachte aan m'n vrouw in Nederland die me gelukkig laat zijn achter een bordje patat met griekse salade.